vrijdag 10 november 2017

NIEUWE ARTIKELEN


NIEUWE ARTIKELEN VERSCHIJNEN OP
8 DECEMBER 2017



Kijk! onze koning van de winter!
Troglodytes troglodytes!
Ben ík de koning, welles nietes?
Natuurlijk!
Een goede koning behoeft geen kroon -
die regeert gewoon gewoon!
We noemen onze vorst 'Klein Jantje'
en wuiven hoeft niet met het handje.
Een staartje kan het net zo goed
als je 't met een wiebelkontje doet!


Hier aanklikken: ALLE COLUMNS
Hier aanklikken: ALLE HEGGENMUSSEN
Hier aanklikken: ALLE TUINKALENDERS
Hier aanklikken: ALLE TUINFOTO'S
Hier aanklikken: ANDERE TUINEN

HERFST


In míjn tuin ...


… heeft de herfst zijn intrede gedaan, zoals ie dat al sinds mensenheugenis doet. Aanvankelijk waren er nog flinke stuiptrekkingen van de zomer met ongehoord hoge en ongeëvenaarde temperaturen. Maar wij laten het ons graag aanleunen, zo’n gelegenheid om er nog even zomers op uit te gaan. Wat wordt het: lopen, fietsen of met de auto? Het Ten Boersterbos is er wat ons betreft voor het ‘nuttige’ lopen, lekker dichtbij. Wat verder van huis, bij Appingedam, staat landgoed Ekenstein op het lijstje, maar dat bewaren we voor uitstapjes met de kleinkinderen: er is ook een speeltuin.


De Fraeylemaborg in Slochteren
In Slochteren waren we net geweest voor een lange slenterpartij over de Jaarmarkt met aansluitend nog een rondje door het bos achter de Fraeylemaborg en, obligaat maar altijd lekker, koffie met appeltaart. Weet je wat, we gaan naar Middelstum! En dan niet voor een kort rondje om de borg, maar via het pad langs het Boterdiep over de brug richting Toornwerd en vandaar rechttoe rechtaan terug naar Middelstum. 


De toren van Toornwerd
Wél regelrecht naar een terras: “Doet u ons maar een biertje; géén herfstbok!”
Het zomerse weer hield nog wat dagen aan, maar moest uiteindelijk toch wijken voor de herfst. Gelukkig maar, want altijd mooi weer zou best wel eens kunnen gaan vervelen. En als er íets is in dit land wat stof tot praten geeft, lees hier schrijven, dan is het wel het veranderlijke weer. Nu heb ik natuurlijk makkelijk praten, thuis achter mijn tikcomputer: ik hoef niet door weer en wind naar het werk. En het werk in de tuin komt er nu niet meer zo op aan.
Zó neemt de blauwe bessenstruik afscheid van de zomer:
in de mooiste herfstkleuren!
Want langzaam maar zeker doet het verval zijn intrede. Sommige planten waren deze zomer al vroeg verdord; die heb ik, waar het stoorde, meteen weggeknipt en afgevoerd naar de compostbak. De dode takken uit onze van gemeentewegen monumentaal verklaarde es, die in de storm van 5 oktober naar beneden zeilden, belandden in de groene container. Maar wie ziet het nog, nu het met het ingaan van de wintertijd ook nog een uur eerder donker is?
Ja, natuurlijk: de slakken, want die zijn er altijd, zolang het nog niet vriest. Glibberend door de tuin of schuil onder al afgevallen bladeren. Ik vond er vijf tegelijk op de onderkant van één blaadje! Dat is makkelijk afvoeren, op zo’n 'dien'blad, en zónder de beproefde bierval, in mijn herfstige tuin.

November 2017                                                                           

INSECT CHECKT UIT

Heggenmussen 


Vroeger, toen alles beter was, kon ik ’s zomers nooit gaan slapen zonder maatregelen tegen het muggengepeupel. Mijn zus en ik deelden weliswaar de slaapkamer, maar niet het muggenleed. Dat was aan mij voorbehouden. “Je hebt zoet bloed,” zei mijn moeder. Ik was ook best een zoet kind, dus dat kon wel kloppen. Vervolgens drenkte ze rollen verband in een bakje azijn en verbond daar mijn blote lichaamsdelen mee. Welterusten!

Maar met zoet bloed heeft het niets te maken; de prikkende vrouwtjesmuggen komen af op lichaamsgeur. Om bovenmatige jeuk van muggenbulten te voorkomen zijn er veel middeltjes in de handel, maar het beste is een hor voor het open raam. De afgelopen zomer ben ik welgeteld één keer gestoken. En dat terwijl de hor (vergeten) op zolder stond!

Onlangs berichtte de krant over het EU expertcomité voor plant, dier, voeding en veevoer: Nederland en Spanje stemden vóór een verlenging van vier à vijf jaar voor de toelating van het gif RoundUp (neonicotinoïden) in de landbouw en daarmee vóór de teloorgang van ons insectenbestand. Heb ik daarom deze zomer vrijwel geen mug gezien?

Afbeeldingsresultaat voor no farmers no foodParticulieren mogen sinds 30 september 2013 voor bijen schadelijke middelen als RoundUp niet meer gebruiken. Voor ‘groenprofessionals’ geldt in ons land sinds april vorig jaar een verbod op gewasbeschermingsmiddelen voor verhardingen en per 1 november dit jaar ook  voor niet-verhardingen. Boeren (No farmers, no food) moeten er met een aangepast gebruik voor zorgen dat bijen niet meer in aanraking komen met neonicotinoïden.
Want insecten, de grootste groep dieren, zijn van levensbelang: als bestuiver van onze voedselgewassen én als voedsel voor andere dieren die ons leven fluitend en kwakend veraangenamen. In bijna dertig jaar tijd is driekwart van het insectenbestand verdwenen en dat baart zorgen.

De latijnse benaming ‘insect’ betekent ‘ingesneden’. Het beestje wordt opgedeeld in kop, borststuk en achterlijf, drie delen die nauwelijks met elkaar verbonden lijken. Maar zoals overal zijn er ook hier uitzonderingen op de regel. Geen driedelig pak voor het lieveheersbeestje!


Onversneden lieveheersbeestjes!
Insecten zijn qua formaat klein tot zelfs nietig, maar groot in getal. Je hebt er last van als je gestoken wordt en ze kunnen ziekten overbrengen. Maar ze zijn ook de bestuivers van onze voedselgewassen en in toenemende mate zélf voedsel voor de mens. Maar liefst 1400 soorten insecten zijn eetbaar: een bron van eiwitten. Willen we daarop overstappen, brrr, dan zal er flink geïmporteerd moeten worden, want in Europa is slechts 2% van de hier voorkomende insecten eetbaar. Het zal hier dus niet gauw, zoals elders, onderdeel worden van de militaire training onder het kopje ‘overlevingskansen’. Wij eten liever honing en natuurlijk al het plantaardig voedsel dat met dank aan bestuivende insecten beschikbaar is. Positief bericht: uit de Monitor Duurzaam Voedsel blijkt dat de consument in 2016 liefst 26% meer dier- en milieuvriendelijk geproduceerd voedsel heeft gekocht. Duurzaam eten wordt een trend.


Huismoeder gevangen in de BugAway:
 nu alleen nog even naar buiten brengen!
En thuis zuinig zijn op insecten hoort daar ook bij. Bestel via internet de spinnen- en andere beestjesvanger ‘BugAway’ om insecten levend naar buiten te brengen, ofwel: insecten úit te checken!

November 2017

TUINKALENDER NOVEMBER

TUINKALENDER


 Buiten is het herfst en binnen lekker warm: trakteer jezelf op een herfstboeket uit de tuin. 

 Want de laatbloeiers geven nog niet op: grassen, herfstasters, sedum spectabile, dopheide (Calluna vulgaris), rosa ‘The Fairy’, viburnum bodnantense Dawn en natuurlijk prachtig blad zoals dat van de dovenetel.


 Nog geen bollen geplant? Het kan nog steeds! Grote bollen 15 centimeter diep, kleine tot 10 centimeter diep.

 Je kunt ze verspreiden, maar ‘op een kluitje’ zullen ze straks in het voorjaar beter uitkomen.

Let voor mooie kleurencombinaties op de bloeitijden: die moeten natuurlijk samenvallen

 Rozen worden nu aangeaard: breng wat grond of compost aan rond de voet van de plant.

 Er is al veel blad gevallen, maar ook de laatkomers moeten van stoepen en paden geveegd worden.

 Ook als het (nog) niet vriest de vogels voeren: ze hebben een vaste route.

 En insecten, behalve bestuivers van planten ook voer voor vogels, zijn in aantal dramatisch afgenomen. Dat is ook een probleem voor onze eigen voedselvoorziening. Laat ze vliegen!

  Het kan nog lang 'dooien', maar het kan ook al een beetje vriezen: leg een ijsvrijhouder in de vijver.


 Laat het water verder met rust: dát zoeken de kikkers er, op de bodem.

 Bij vorstmelding gieters en regentonnen legen; buitenkranen aftappen.

 Maar ook dan kunnen wij er nog steeds op uit: hoed, pet of muts over de oren en naar buiten voor een stevige herfstwandeling!

November 2017


TUINFOTO'S OKTOBER 2017


TUINFOTO’S



4 oktober 2017
Wandeling van Leek naar Midwolde vice versa
met onderweg veel omvergetrapte paddenstoelen - 
deze zijn 'over het hoedje gezien' door de paddo-haters

2 oktober 2017
Aha! Komkommers uit eigen tuin!

Óók AH: een niet te traceren plant met gemene stekels
en dito 'vruchten'. Ik heb ze niet geproefd en alle prikkels
afgevoerd.

Geef  mij maar een Groninger Kroontje uit eigen tuin!

Nabloei Albéric Barbier


2 oktober 2017
Gehakkelde aurelia in de laurier

Een winterkoninkje op de aarbeienpot - goed kijken!

3 oktober 2017
Een geheel leeggegeten potje met vet ... en vogelvoer!

13 oktober 2017
Herfsttijlozen luiden de zomer uit ...

... samen met de herfstanemonen,

... de herfstasters,

... en deze gevulde herfstanemoon

Er is, nog steeds, iets te halen voor de insecten

15 oktober 2017
Specht in actie!

28 oktober 2017
Een mooie tuinbijdrage in de herfst, dit frisse pulmonariablad

30 oktober 2017
Drie vogels, gevangen in een regenboog


vrijdag 13 oktober 2017

NIEUWE ARTIKELEN




NIEUWE ARTIKELEN VERSCHIJNEN OP
10 NOVEMBER 2017


De herfst is in aantocht; langzaam én zeker verandert 
daarmee het kleurpalet in de tuin. De bladeren van de
blauwe bessenstruik verkleuren prachtig naar paars en
rood. In de late zomer hebben we er met enthousiaste 
en  niet onbaatzuchtige (!) hulp van  onze  kleinzonen 
 goed van geoogst en gezond en lekker van gesnoept. 
Volgend jaar weer!!



Hier aanklikken: ALLE COLUMNS
Hier aanklikken: ALLE HEGGENMUSSEN
Hier aanklikken: ALLE TUINKALENDERS
Hier aanklikken: ALLE TUINFOTO'S
Hier aanklikken: ANDERE TUINEN


BARST

In míjn tuin ...

barst het van de planten en soms ook van mij. Omdat ik altijd haast heb: even gauw dit, dan kan dát ook nog even. Geduld is een schone zaak, maar niet de mijne en nu zit ik met de gebakken peren. Er is een lat gebarsten van mijn zelf geconstrueerde pergolaatje. Het pergolaatje dateert uit 2003 toen ik in een rozenroes klimrozen mee naar huis nam. ‘Albéric Barbier’ groeit en bloeit tot op de dag van vandaag over de bij het huis opgeleverde pergola (vakwerk dus) maar ‘Sander’s White’, een echte rambler ofwel ‘zwerver’, moet zich behelpen met een door mij bedachte en geknutselde constructie. 


Dit komt dus niet meer goed ...
Die heeft het nu begeven, zij het ook alleen maar omdat ik zelf aan de rambler begon te trekken. Ieder weldenkend mens weet dat een rambler, een hardnekkige zwerver, zich aan zijn eigen wetten houdt. Als ik nou even de lange takkenschaar had opgehaald … enzovoorts. “It’s no use crying over spilt milk,” zouden ze in Engeland zeggen. Daar weten ze trouwens als geen ander raad met de ‘do’s’ en ‘don’ts’ (wat wel en wat niet te doen) in de tuin.

In Gardener’s World (vrijdagavond, BBC 2, 10 uur) (een écht tuinprogramma, zonder ook maar een seconde reclame!) komen tuinen voorbij van al jaren her en dat ziet er allemaal tiptop uit. Hoe dóen ze dat toch?! Je zou er moedeloos van kunnen worden, maar dat hoeft nou ook weer niet. Ik snap heus wel dat er niet alleen in die tuinen geknipt wordt, maar vast ook hier en daar in de filmbeelden en dat is mijn troost. Op mijn blog kies ik bij voorkeur ook voor de mooie plaatjes, maar in de tuin ga ik zoveel mogelijk voor een natuurlijke gang van zaken, met zo min mogelijk ingrijpen. De slakken heb ik deze zomer afgeleid met halve appels, jawel. Alleen het droge schilletje bleef over, in vorm! En mijn niet-sproeien werd uiteindelijk gecompenseerd door dagenlange overvloedige regen. De potplanten had ik wel begieterd, maar de planten in de volle grond waren hard toe aan een plensbui. Even bijtanken voor het écht herfst en winter wordt. 


AH! Komkommertijd!
Denk je eens in dat het straks weer gaat vriezen (mogen we hopen): dan kan ik eindelijk de meer dan een meter hoge paarse boerenkoolstruik oogsten! Want daar moet voor de smaak wel even een nachtvorstje overheen. Tot het zover is eten wij komkommersoep, vers uit eigen tuin, en dat pergolaatje? Om de hoek zie je er geen barst van, in de achtertuin.

Oktober 2017

OVER HET WATER EN DE AKKER

Heggenmussen 

‘Gods water over Gods akker laten lopen’. Om met Dominee Gremdaat, alias Paul Haenen, te spreken: “Kent u die uitdrukking?” Het betekent in ieder geval: de dingen op hun beloop laten. Laat maar waaien, zeg maar. Meer dan dertig jaar geleden al werd het voorspeld: we zouden hier in Nederland op een termijn van een jaar of dertig een natter klimaat krijgen. Toen was het nog de ver-van-mijn-bed-show, maar nu kunnen we zien of het klopt. In juli is er in ieder geval in Eelde een nieuw regenrecord gevestigd met 182 millimeter regen. Sinds in 1906 is begonnen met het meten van neerslag is dit hoge getal nog niet voorgekomen. Berekend is dat de jaarlijkse hoeveelheid neerslag, waaronder ook sneeuw en hagel, jaarlijks met 18 procent toeneemt.

Oké, je moet er wat voor doen, maar dan heb je ook een geweldige 'slurptuin'!
Ironisch genoeg kunnen we een steentje bijdragen door vooral zoveel mogelijk steentjes weg te halen. Om overbelasting van de riolering te voorkomen en wateroverlast voor onszelf is het zaak om het aantal tegels tot een minimum te beperken. Groen is het toverwoord: planten nemen water op en wat overblijft zal in de grond zijn weg vinden. Ik zou er zelfs voor pleiten dat ook mensen zonder groene vingers, tijd en/of zin toch zoveel mogelijk tegels bij hun huis verwijderen en ‘de natuur zijn gang laten gaan’. Onkruid is tenslotte ook groen en als we moeten kiezen tussen onkruid of verzuipen dan lijkt mij de keuze gauw gemaakt. Wat jammer dat de overheid altijd zo krap bij kas is: een geldelijke beloning of hoe dan ook een korting op de te betalen belasting zou waarschijnlijk de beste stimulans zijn. Want helaas geldt voor veel mensen ‘eerst zien, dan geloven’. Of ‘alle zegen komt van boven’: dat hoor je ook nog wel eens. Lang heb ik gedacht dat het een aanprijzing van de regen was, maar dat klopte toch niet helemaal. De uitdrukking wordt vooral gebezigd bij ‘gelukkige voorvallen’, zeg maar: onverwachte toevalligheden. En daar moeten we liever niet afhankelijk van worden.

Klein grindputje
Op onze met grindtegels belegde oprit (jaren ’70) heb ik in ieder geval de kleine opvultegels al weggehaald en de lege vierkantjes van grof grind voorzien. Achteraf had ik beter eerst met de grondboor een diep gat kunnen maken: voor veel meer grind en daarmee een grotere opvangcapaciteit voor het regenwater. Voortschrijdend inzicht heet dat. En er is natuurlijk niets op tegen om dit plan alsnog uit te voeren. Noteren op het eerstvolgende boodschappenlijstje: zakken grind. Grof grind wel te verstaan. Misschien nog aanvullen met zand, zodat modder er geen kans krijgt. En nog wat extra zakken zand: die kunnen voor de deur, mocht het alsnog mis gaan.

Een 'omgespitte' Groningse klei-akker ...
Want we zitten hier natuurlijk wel op vette blauwe zeeklei. De laag ‘goeie grond’ waarmee we de tuin begonnen is in de loop van zoveel jaren al tig keer ondergespit. Gelukkig hebben we altijd veel planten gehad (onze grasveldjes van weleer reken ik ook mee), en dat is op zich gunstig voor de bodemontwikkeling, die wel tot een diepte van anderhalve meter kan gaan.
Misschien komt het nog goed, met het water  dat over onze akkertjes loopt. 

Oktober 2017

TUINKALENDER OKTOBER

TUINKALENDER


De zomer is voorbij maar de bodemtemperatuur is nog hoog genoeg om nieuwe planten een plek te geven of oude planten een nieuwe plek.

► En vergeet niet je favoriete bollen te planten! Leg er ter markering een label of steen bij, want het duurt nog wel even tot ze zich bovengronds vertonen.

 Maak een ‘etagère-pot’: met verschillende bollen in lagen boven elkaar. Afdekken met een stukje van een laagblijvende groenblijver in je tuin. Dat mag na bewezen diensten in het voorjaar weer terug!


 Typische herfstklus: verzamel de gevallen bladeren van gazon en paden en stop ze in een plastic vuilniszak. Dichtbinden, er gaten in prikken en twee jaar buiten in de schaduw bewaren: fijne bladaarde.

 Als de losse bladeren weg zijn is het tijd om te bemesten.

 Schrob de nestkasten en hang vogelvoer op: logies met ontbijt voor de vogelvriendjes.

 Bij vorstmelding buitenkranen aftappen, regentonnen legen en gieters ondersteboven zetten.

 De storm van 13 september zou zich nog wel eens kunnen herhalen: controleer klimplanten op hun ‘steunpunten’.

 Na half oktober moeten kuipplanten weer naar hun overwinteringsplek: binnen.

 Dahlia’s wachten de vorst af: ze willen pas naar binnen als hun bladeren zwart zijn.

 Zondag 29 oktober gaat de wintertijd in: we draaien de wijzers van de klok één uur terug!!

 Genoeg te doen dus, in oktober, maar neem ook de tijd om te genieten van de laatbloeiers en natuurlijk de herfstkleuren!

Oktober 2017


TUINFOTO'S SEPTEMBER 2017

TUINFOTO’S




Muntgoudhaantje, Chrysolina Coerulans
9 september 2017
Coprinus atramentarius, grote kale inktzwam ...
in een nog lang niet kale tuin


De vogels weten alvast waar ook straks het voer te vinden is ...
alleen jammer dat ze er zo mee knoeien ...
Een grindputje in de oprit 
Voorboden van de herfst: Colchicum autumnale, herfsttijloos
Boven de wortels van voorheen onze berk groeien nu paddestoelen
En dit is nu een parasietvlieg, Thagina vera. Even aanklikken voor een
 vergroting: dan kun je zijn opmerkelijke 'beharing' goed zien.



Oktober 2017