ROLLEBOLLEN IN DE HERFST

Heggenmussen

Na een bescheiden goedmakertje voor een verregende zomer zijn we nu toch definitief in de herfst beland. Het is koud, nat en donker en in het laatste weekend van oktober draaien we de klok een uur terug, naar de wintertijd. Gelukkig heeft alles altijd twee kanten en dat geldt ook voor de herfst. Binnen is het warm en komen we weer toe aan stamppotjes en appeltaarten. Het tuinwerk is niet meer zo dringend - het is zelfs beter om de boel de boel te laten, zodat zich vanzelf een beschermende laag over de grond uitspreidt. Goed voor het bodemleven én de vogels die hier overwinteren.

Botanisch tulpje, Tulipa pulchella

Botanisch tulpje,
Tulipa turkestanica



Toch is er nog één tuinklus die echt in dit seizoen geklaard moet worden: het bollen poten. Met verwilderingsbollen hoef je dat maar één keer te doen om jaar in jaar uit een bloeiende voorjaarstuin te hebben, met elk jaar meer bollen en dus ook bloemen. Maar een mens wil ook wel eens iets anders en nergens zoveel keus als in het bollensegment. Sinds een aantal jaren is er wel een verschuiving op gang gekomen. We kunnen kiezen tussen bollen poten in het najaar of bloeiende bolgewassen, kant en klaar in een potje, aanschaffen in het voorjaar. Dat laatste is heel aantrekkelijk, omdat het in het voorjaar vaak beter weer is en je bovendien meteen het eindresultaat ziet, qua kleur bijvoorbeeld. Daar staat tegenover dat het aantal soorten in de zogenaamde ‘droogverkoop’, bollen in een zakje, nog altijd veel groter is.

Zó moet het worden!

Om de ‘droogverkoop’ te stimuleren wordt elk jaar de bloembol van het jaar verkozen. Voor 2011 waren het ‘botanische tulpen’. Maar bollen poten is vooruitzien, dus richten we ons nu op de keuze voor 2012. Nederland en België kiezen altijd dezelfde, ook nu België weer bijna een regering heeft en de eenwording met Nederland niet opportuun is. Wij hebben samen gekozen voor de Crocus chrysanthus ‘Blue Pearl’. Deze krokus groeit in het wild in Griekenland. De buitenkant van de bloem is blauw, de binnenkant wit. ‘Blue Pearl’ bloeit in februari-maart en wordt zo’n tien centimeter hoog. De bolletjes zijn klein en dat geldt ook voor de bloemen. Maar per bol komen er wel méér.

Allium nigrum, óók heel mooi
en een blijver.

Good old sneeuwklokjes

Nu zijn Nederland en België niet de enige landen die aan deze verkiezingen doen. Het Verenigd Koninkrijk (Groot Brittannië en Noord-Ierland) heeft het oog laten vallen op Muscari ‘Valerie Finnis’, lichtblauw, 20 cm hoog, bloeitijd april. Die kan bij ons de Crocus ‘Blue Pearl’ mooi opvolgen. Frankrijk kiest dit jaar de Allium ‘Purple Sensation’, paars, 70-90 cm hoog, bloeitijd mei-juni. Als het goed is hebben wij die nog uit 2002, toen deze allium bij ons de uitverkorene was. Dat kan heel goed, want de ‘Purple Sensation’ komt jaar na jaar terug! Duitsland pakt het, net als wij vorig jaar, groot aan en heeft gekozen voor de botanische tulp. Dat zijn leuke tulpjes, die bovendien een hoog terugkomgehalte hebben. Japan staat ook in het rijtje, met Tulipa ‘Strong Gold’. Misschien een voor de hand liggende keuze, in het land van de rijzende zon.

Narcis Jetfire

Maar hoe is Japan in dit rijtje terechtgekomen? Heeft dat iets met de export van bloembollen te maken? Op zoek naar informatie trof ik interessante artikelen aan bij Berichten Buitenland, Sectorspecial Bloembollen, van maart 2011. Zéér vakgerichte literatuur, met tussen die regels door ook voor ons interessante weetjes.

Tulipa turkestanica

Kievitsbloem

In ons land is maar liefst 22.000 hectare grond in gebruik voor de teelt van bloembollen. Officieel is één hectare gelijk aan 1,4 voetbalveld, volgens UEFA normen, maar populair weergegeven hebben we het over 44.000 voetbalvelden. Daar kun je heel wat bollen in kwijt. Maar liefst 70% ervan gaat naar het buitenland. De belangrijkste afzetgebieden zijn de Verenigde Staten, Canada, Scandinavië, Japan en China. Er zijn twee manieren om bollen te verhandelen. ‘Droog’: dat zijn de bollen die de consument zelf plant. Daarnaast krijgt een percentage bollen temperatuurbehandelingen. Deze bollen gaan naar tuinders in het buitenland, die ze ter plekke opkweken tot snijbloemen. In Scandinavië worden zo 250 miljoen tulpenbollen uit Nederland opgekweekt. Kernboodschap van de promotiecampagne aldaar is: ‘buy locally produced’. In de praktijk is het gemakkelijker om bollen te vervoeren dan snijbloemen. Tuinders in Rusland en Oost-Europa willen ook graag aan de slag met Nederlandse bollen, maar het ontbreekt hen nog aan voldoende kennis. Omdat het hier voor de sector om belangrijke groeimarkten gaat, biedt Nederland technische ondersteuning.

Tulipa Spring Green

Naar Japan exporteren we hyacinten, tulpen en lelies. De lelie komt oorspronkelijk uit Japan. In 1830 nam de Duitse arts Philipp Franz Balthasar von Siebold, in dienst van de Nederlandse overheid en werkzaam op de Nederlandse handelspost in Japan, leliebollen mee naar Nederland. Overigens bracht hij veel meer planten mee uit Japan, waaronder hosta’s, hortensia’s, clematis, azalea’s. Alle nog steeds te herkennen aan de toevoeging ‘sieboldiana’ in de Latijnse naam. In de handen van Nederlandse bollentelers werden de leliebollen wereldwijd een geslaagd exportproduct. Tegenwoordig voeren tulpenbollen de lijst aan, als het gaat om de export van bollen naar Japan. Maar de leliebollen bezetten een fiere tweede plaats. Ter promotie heeft onze nationale bollenexpert Jaqueline van der Kloet in het seizoen 2009/2010 in Tokio de residentiële tuin van de Nederlandse ambassadeur met bollen beplant. De eerste  Open Tuindagen hier trokken veel bezoekers.

Narcissus Ice Follies, ijzersterk

Nederland is goed voor zo’n 65% van de bollenproductie wereldwijd en meer dan 75% van de wereldhandel in bollen vindt plaats in of via Nederland. Ons vaak zo verguisde klimaat, met gematigde zomers, maar ook gematigde winters, biedt voor de bollenteelt precies de goede omstandigheden en daarnaast beschikt ons kikkerland ook nog over veel water, wat voor de teelt van cruciaal belang is. Tot slot nóg een belangrijke factor in de moeilijke bollenteelt: onze telers hebben kennis van zaken, in alle opzichten.

Tulipa Black Parrot

Een product om trots op te zijn, ‘onze’ bollen! Poten in de herfst, dus laat ze maar rollen!

103
Oktober 2011

EVEN GEEN TIJD

In míjn tuin …

... raast de wind de resten van de zomer los. Rose en donkerrode bloemblaadjes van de uitgebloeide dahlia's zwiepen in het rond - even geen tijd om ze af te knippen. Ach, zó lang zullen ze niet meer bloeien. Miljoenen zaadjes uit de berkenboom kleuren de tegels oranje - even geen tijd om te vegen. Ach, dan doe ik het straks in één keer. De nieuwe witte phlox waait steeds om in zijn plastic pot - even geen tijd om er een plek voor te zoeken. Ach, als het maar gebeurd is vóór het gaat vriezen. Blaadjes waaien al vroeg uit de bomen - even geen tijd om ze tussen de planten te strooien. Ach, daar moet ik eerst nog de compost opbrengen, uit de bak die al maanden dreigt om te vallen: éven geen tijd.

Vooral door het slechte weer is mijn tuin deze zomer aan mij voorbij gegaan; kennelijk ben ik toch meer een mooiweertuinier, dan een hartstochtelijk liefhebber van het buitenleven. Dat zou me vroeger niet gebeurd zijn: ideetjes bij de vleet en niets leuker dan de schop in de grond! Met opgroeiende kinderen in huis en tuin waren aanpassingen onvermijdelijk en elke aanpassing bood weer nieuwe mogelijkheden. De laatste aanpassing was trouwens vorig jaar het dichtgooien van de vijver, voor de veiligheid van de kleinkindertjes, en ik heb daar met veel plezier een moestuintje van gemaakt. Maar deze zomer was het op de plaats rust.

Toch kan het nog verkeren, want de geschiedenis herhaalt zich: dochter en schoonzoon in Amsterdam zetten de schop in hun beeldige bloementuin om ruimte te maken voor een grastapijt waar hun kleine meid in het voorjaar op kan spelen. En waar de kinderwagen kan staan met een klein broertje of zusje! Wel jammer natuurlijk, van al die planten, die soms ook uit mijn tuin afkomstig waren. Taxus, helianthus, forsythia op stam, macleaya cordata (na het afsteken bij mij verdwenen!): ze mogen allemaal weer terug. En ook nog vlinderstruiken en de pontederia uit de zelfgemetselde waterbak, die het veld moet ruimen. Eerst riep ik nog: niets aan te doen, ruim ze maar op! Maar net op tijd dacht ik aan mijn schoondochter met ruimte voor bakken vol planten: "Graag!" En zelf kan ik vast ook wel iets kwijt. Op naar Amsterdam, genieten van onze kleindochter en met een auto vol planten en ideetjes terug naar huis!
Nog een herfst lang de tijd voor mijn verwaarloosde tuin!

Oktober 2011

HERFST IN MIJN TUIN

TUINFOTO’S

Een boleet onder de berk:
Boletus Leucophaeus, berkenboleet!

... van de hoed en de rand



zie de zaden van de klokwinde
Cobaea scandens

tussen het groen van blauwe druifjes
een paarse herfstcrocus



en wie bent u?



ík ben een agaatvlinder!

prachtige lage herfstanemoon -
die zoeken we nog even op!

TITELS COLUMNS

Een wesp!

De artikelen zijn aanklikbaar!

2002
10-03  KALE SCHUTTING
10-04  FORSYTHIABOOMPJE MET TUINIJZERDRAADJE
10-05  DE MEREL
10-08  HELP! EEN HOND!
10-09  EEN WESPENNEST
10-10  AUBADES OP HET BORDES
10-11  MEEGROEITUIN
10-12  DE MOORD

Romantiek ...

2003
10-01  DIE PLANT MET DIE BLAUWE BLOEMEN
10-02  KOUKLEUMPJES
10-03  MAART
10-04  ROMANTIEK
10-05  MIJN STIJL
10-06  EEN KOOLMEES IN HET KERSTPAKKET
10-08  RÓÓÓÓÓZEN!
10-09  INDUSTRIEEL DESIGN
10-10  GEVONDEN
10-11  EEN KAST VOL

Takkenboompjes!

2004
10-03  HOOP
10-04  TAKKENBOOMPJES
10-05  MIJN MOESTUIN
10-06  PLANTPRAAT
10-09  HET KONIJN
10-10  OPRITTUINTJE
10-11  GELIKT
10-12  LASEROOGJES

Stil stel kippen ...

2005
10-01  BALLENJONGENS
10-02  HALERS EN BRENGERS
10-03  HET GOEDE DER AARDE
10-04  PRONKJUWEEL
10-05  KIPPEN
10-06  OPTOCHT VAN KRAKEPITTEN
10-07  STRAFBLAD
10-09  KETEN IN DE KEUKEN
10-10  S-A-R-C-O-C-O-C-C-A
10-11  KLEM
10-12  O DENNEBOOM!

2006

Uitgaansgebied

10-01  CONSTRUCTIES
10-02  ONDERONS
10-03  GEVOELIGE TIJDSGEWRICHTEN
10-04  TROMPE L'OEIL
10-05  MUIZENISSEN
10-06  UITGAANSGEBIED
10-07  PERFECT (Jacqueline van der Kloet)
10-09  GIANT GEORGE
10-10  HAARNETJES
10-11  OP WARE GROOTTE
10-12  INWONING

Geen inktzwam maar
een berkenboleet

2007
10-12  PLANTAARDIG
10-01  OPWINDING
10-02  DE OPWARMING
10-03  TUINKRUK
10-04  TERRITORIAAL
10-05  IN DE NESTEN
10-06  GEHEUGEN
10-07  OMDAT ...
10-09  IETSJE MEER
10-10  POTEN? PÓTTEN!
10-11  STUKJE INKTZWAMMEN

2008
10-01  SELFSUPPORTERS

Typische selfsupporter

10-02  TAXUS
10-03  TOEVALLIG
10-04  BRUIDSSLUIER
10-05  SITTING IN THE SHADE
10-06  ACHTERTUIN
10-08  MON JARDIN
10-09  OVERGANG
10-10  JA!
10-11  HERFSTBUI
10-12  SPUTTERS EN BADMUSSEN

2009

'Annabelle' in de winter
(Kleurtjes)

10-01  VAN ALLES TE DOEN
10-02  WACHTEN
10-03  KLEURTJES
10-04  KAPPEN
10-05  ERF-STUK
10-06  'HAVE'
10-08  KINDERWAGEN IN DE TUIN
10-09  GRONDIG
10-10  FAMILIEGRAF
10-11  GGRRASHARK
10-12  VOORJAARSSCHOONMAAK

2010

Oma's moestuintje!
(Modderfiguur)

10-01  TACHTIG PROCENT
10-02  UITGEKOOKT
10-03  VERGANGEN
10-04  MODDERFIGUUR
10-05  BEELDBEPALING
10-06  VOL
10-07  BLINDE VLEK
10-09  ROZE WOLK
10-10  MASTODONTEN
10-11  HEKJE
08-12  'OEHOE' EN 'ROEKOE'

Witte lathyrus!
(Zaaien op de strijkplank)

2011

10-01  IJSELIJK
11-02  NIEUW SEIZOEN!
11-03  OPTISCH GROTER
08-04  KOPJE KLEINER
05-05  ZAAIEN OP DE STRIJKPLANK
10-06  ECHTE NATUUR
08-07  KRENTERIG
16-09  IN EEN WIT PRIEEL
14-10  EVEN GEEN TIJD
11-11  NAZOMEREN
16-12  DE KONING DER VOGELS

2012

Rode papavers,
ooit een moederdagcadeau!

13-01  HOT IN DE WINTER
10-02  KENNIS VAN NU
16-03  IN TWEEDE INSTANTIE
06-04  16 MAART 2012
04-05  MINDER IS MOOIER
01-06  NORMAAL BESTAAT NIET
29-06  EK: EEN KOUDE KERMIS
14-09  KIES-WIJZER
19-10  HAKKETAKKEN
16-11  BLAADJES
14-12  VAN GEMEENTEWEGEN

2013

Groene hoofdstad

11-01  STAARTMEZEN
08-02  VORST
08-03  MOORDWIJF
12-04  WINTER IN DE ZOMERTIJD
10-05  OPTISCH KLAAR
07-06  ACTIE!
05-07  GROENE HOOFDSTAD
06-09  HET GEBRUIK VAN HUISDIEREN
11-10  TENTOONSTELLINGSKOOITJE
15-11  APPELTAART
13-12  FREQUENTEERDERS

2014

10-01 OOST-WEST, TUIN-BEST

07-02 BLAUWE KORENBLOEMEN  

Een vlieg op de campanula

07-03 EERSTE COLUMN
11-04 DÉJA-VU
09-05 MOEDERDAG
06-06 AFSLAPNING
04-07 MIN OF MEER
12-09 MEDEWERKERS
10-10 POTJE PINDAKAAS
14-11 NETHEIDSFOBIE
12-12 OP DE KOFFIE

2015

Vanessa Atalanta op de Buddleja

09-01 WARME WINTER
06-02 DIE GROTE TUIN
06-03 KLEUREN
10-04 AHA-MOESTUINTJE
08-05 MUIZENISSEN
05-06 VOOR EEN PRIKKIE
03-07 KRUIDJE-ROER-ME-NIET
11-09 VERGETEN, VERGAT, VERGETEN
09-10 WIT
13-11 GROEN-GROEN-BOLLEN-BOLLENLAND
11-12 RODE VOEDERZUIL

2016
08-01 DUS ...
05-02 NOAKENDE WIEFKES IN 'TZAAND
11-03 NATTIGHEID
08-04 HULP
13-05 NIET MEER DOEN
10-06 OMSLAG
08-07 SAWA
09-09 ALLEMAAL BEESTJES
07-10 BEGEREN EN BEZITTEN
11-11 GEWOONTEDIEREN
09-12 's WINTERS

2017
13-01  DOE-HET-ZELF-TUIN
17-02  GEWOON GEWOON
10-03  MAART
14-04  TUINOREN
12-05  HOLBEWONER
09-06  BUITENLEZEN
14-07  ACH, O EN WEE
08-09  ACH, O EN WEE -2-
13-10  BARST
10-11  HERFST
08-12  WINTERSLAAP

2018
00-02