vrijdag 6 februari 2015

NIEUWE ARTIKELEN



NIEUWE ARTIKELEN VERSCHIJNEN OP
6 MAART 2015




Mijn Aucuba japonica is een vrouwelijke, want
alleen díe Aucuba's dragen bessen in de winter.
Kennelijk hebben ze met het naar rood kleuren
gewacht tot het echt winter werd, met echte vorst.



Hier aanklikken: ALLE COLUMNS
Hier aanklikken: ALLE HEGGENMUSSSEN
Hier aanklikken: ALLE TUINKALENDERS
Hier aanklikken: ALLE TUINFOTO'S
Hier aanklikken: ANDERE TUINEN

DIE GROTE TUIN

In míjn tuin ...


... heeft notabene in het weekend van de vogeltelling en ondanks alle voorzorgsmaatregelen tóch weer een kat kans gezien een vogeltje te snaaien. Ik had het slachtoffertje kunnen tellen noch redden, want we waren niet thuis. Uit de achtergebleven donsveertjes is niet op te maken of het om een van de talrijke mussen ging, de winnaars van de vogeltelling, of om een koolmees, goede tweede.


nr. 1: de mus!


nr. 3: de merel!

nr. 2: de koolmees!

Zeer waarschijnlijk geen merel, met zijn donkere verenpak derde op de ranglijst. Misschien een ongelukkige pimpelmees, met hier en daar een plukje grijs. Hoe dan ook: ik zal meer gaas moeten uitrollen om de lustmoordenaars voor te blijven.
Bij het fotograferen van plaats delict ontdekte ik en passant al veel uitgelopen bolgoed. Sneeuwklokjes, maar ook allium ‘Purple Sensation’. Even kwam de gedachte bij me op om alvast wat op te ruimen. Want na storm en regen in januari is de tuin natuurlijk alsnog ingestort. Toch besloot ik tot een winter‘uit’slaap, op geleide van de Enkhuizer Almanak. Die voorziet voor de tweede week van februari kouder en mistig weer, voor de derde week onbestendig winterweer en de vierde week tenslotte wordt zachter, wat in deze tijd van het jaar betekent: buien. De vooruitzichten voor maart wijken nauwelijks af, dus hebben we nog even tijd om binnenshuis plannen te smeden.
Zelf zagen wij ons plotseling geconfronteerd met een weids uitzicht richting de lucht, nu ook de berken bij de achterburen, na zo’n veertig jaar, zijn neergehaald. Dat hebben we met onze eigen berken ook gedaan: de kruik gaat zo lang te water tot hij barst, maar dat hoef je niet af te wachten. En onze nieuwe krentenboom staat nog steeds in een kuip te wachten op een definitieve plek. Daar kunnen we in de komende tijd dus eens mee gaan schuiven. Bovendien is het uitzoeken van een nieuwe boom een prima bezigheid voor de winter.
Net als bezinning: óók nuttig voor tuincolumnisten. Mijn slotsom: vrijheid van meningsuiting, die uiteraard/helaas (doorhalen wat niet van toepassing is) ook geldt voor de tegenpartij, moet gepaard gaan met respect. Respect in de betekenis die het woord had vóór het, na veel “Respéct, man!”-geroep, ook uit onze taal verdween. Daarnaast moeten kennis en welvaart wereldwijd gedeeld worden. In goed Frans uit 1789: ‘liberté, égalité, fraternité’ (vrijheid, gelijkheid, broederschap). En in 1759 al schreef Voltaire in ‘Candide’ zíjn aansporing om ‘onze wereld goed te onderhouden’: “Il faut cultiver notre jardin.”
Laten we dat doen: zorgdragen voor die grote ‘tuin’.

C'est ça!


Februari 2015


GEK OP DE TUIN

Heggenmussen


Onze overburen, aan de overkant van de Noordzee, dát zijn pas tuingekken! Ook midden in de winter zendt BBC 2 tuinprogramma’s uit die allemaal een uur duren, zonder ook maar één enkele onderbreking met stupide reclameblokken! Engelsen zijn hartstochtelijke tuiniers - wij zijn liefhebbers.

Eh ... witte tulpen!
Op 9 januari werd aandacht besteed aan geur in de tuin, waarna in het tweede deel van het programma tulpen aan bod kwamen: nota bene óns exportprodukt. Maar ook in Engeland weten ze er raad mee. Presentator Tom Hart Dyke ging helemaal uit zijn dak: nooit eerder zag of hoorde ik iemand zo lyrisch over de tulp! Hart Dyke is een ‘plant hunter’: een plantenjager. Die zijn hier, op Brian Kabbes na, uitgestorven. Tijdens een expeditie in 2000 werd Hart Dyke in de Columbiaanse jungle samen met zijn reisgenoot Paul Winder gekidnapped en negen maanden gevangen gehouden. Als afleiding in deze stressvolle periode ontwierp hij een ‘wereldtuin’, die hij na zijn vrijlating met meer dan achtduizend verschillende planten verwezenlijkte in een tuin van twee hectare op het landgoed van zijn ouders. Alle planten werden op een ‘plattegrond’ in hun land van oorsprong aangeplant.
In de uitzending van 20 januari brak Joe Swift een lans voor moerastuinen: met een bijzondere aantrekkingskracht op wilde dieren, waarna Alys Fowler vanuit een gespecialiseerde kwekerij zeldzame en interessante fruitsoorten aanprees.
Voor het planten van tulpenbollen is het nu te laat, maar fruit aanplanten: dat moet kunnen.

Groninger Kroon!
Een fruitboom is een fraai ornament in de tuin, maar vraagt wel ruimte, vooral als de soort niet zelfbestuivend is. Dan zijn er twee bomen nodig. Fruitbomen kun je ook plat tegen een muur leiden, of zelfs als een haag aanplanten, waarbij de takken langs spandraden geleid worden. Dat kan ook met bramen, Japanse wijnbessen en frambozen. Zon erop is fijn, maar mijn bramen op het oosten zijn ook zoet. Na de oogst snoeien en de nieuwe takken aanbinden. Dat is dus niet ingewikkeld. Beschik je over een muur op het zuiden, dan kun je ook abrikozen en/of perziken planten. Die moeten met hun vroege bloei wel beschermd worden tegen nachtvorst.

Blauwe druifjes!
Druiven kunnen zowel langs een muur als boven een terras geleid worden. Er is tegenwoordig een ruime keus in rassen, zelfs pitloze, maar die zijn niet altijd winterhard. De takken moeten aangebonden en geleid worden. In de tweede helft van december, vóór de sapstroom op gang komt, worden de zijscheuten gesnoeid op twee tot drie ‘ogen’.

Kruisbessen!
Bessenstruiken horen er ook bij. Rode, witte, blauwe, zwarte en natuurlijk ook kruisbessen. Een bron van vitamine C, in je toetje, zo uit de hand of als jam op je brood. Bessensap is ook lekker. Rode en witte bessen smaken hetzelfde; de rode worden door vogels eerder opgemerkt. De verschillende rassen hebben verschillende oogsttijden: daarmee kun je het ‘bessenseizoen’ spreiden. Zwarte bessen hebben behalve een hoog vitamine-C gehalte ook een wat zure smaak en worden daarom meestal niet zó gegeten. Maar je kunt er gezond sap en jam van maken.

Blauwe bessen!
Bessen zijn niet moeilijk te kweken. Knip de scheuten na het planten terug tot 25 cm en halveer de takken aan het eind van het eerste jaar. De jaren daarop mag je na de oogst snoeien tot op de gewenste hoogte, maar altijd vlak boven een zijtakje. Heel lekker zijn blauwe bessen. Plant deze struiken in de zon en zorg dat ze niet uitdrogen. In het voorjaar het teveel aan takken snoeien. Een handje mest, eenmaal per jaar, wordt op prijs gesteld.

Liefde gaat ook door de maag: gek op fruit, gek op je tuin!

Februari 2015



TUINKALENDER

TUINKALENDER

 Controleer de overwinteraars binnen: laat ze niet uitdrogen.

 De moestuin kan nog bemest en gespit worden, zo nodig.

 Op een lichte en vorstvrije plek, bijvoorbeeld voor het raam in de schuur, kunnen pootaardappelen gelegd worden om te ‘spruiten’.

 Spruitjes, maar natuurlijk ook allerlei andere groenten, kunnen in de loop van de maand binnen voorgezaaid worden.

 Ook alvast binnen zaaien: eenjarige geurende lathyrus. Die heeft een wat langere aanlooptijd.


 Vroegbloeiende clematis (bloeit vóór eind juni) uiterlijk begin maart licht snoeien; deze clematissen bloeien op tweejarig hout.

 Laatbloeiende clematissen, die op het nieuwe hout bloeien, zoals Étoile Violette en Hagley Hybrid, terugsnoeien tot op
1.20 m of zelfs nog dieper. Komt helemaal goed.


 Clematis montana, C. macropetala, C. alpina en groenblijvende clematis worden alleen direct ná de bloei gesnoeid: voor verjonging. Niets aan doen nu.

 Appel- en perenbomen kunnen deze en volgende maand gesnoeid (uitgedund) worden.

 Ook nuttig ‘buitenwerk’: terras en paden schoonschrobben en natuurlijk ook de nestkasten.

 Geniet van sneeuwklokjes en andere vroege voorjaarsbloeiers, zoals Iris reticulata.

Februari 2015

TUINFOTO'S JANUARI


TUINFOTO’S

Duiven, vinken, mussen, winterkoning, mezen en
het roodborstje: ze komen allemaal!


14 januari 2015: houtduiven 'op het eten'
20 januari 2015: slagveld
Een al jaren oud pompoentje is 'opengebroken':
de zaden liggen er nog in
Daar zijn de bloemknoppen van Helleborus!
23 januari 2015: doorkijkje
Bevroren rozentakken
Rododendron: goede barometer
Zo'n mooi spinnenweb:
altijd prijs!


Een bevroren en benevelde tuin
24 januari 2015: sneeuw, toch nog.
En wel hierom:
niets afknippen vóór de winter!


Het roodborstje: een opgeblazen bolletje in de sneeuw

26 januari 2015: oeps! Stormschade ...
werk aan de winkel
Rosa Albéric Barbier trotseert ondertussen álles.
29 januari 2015: alweer winter!
Besuikerde mansoren!
  

vrijdag 9 januari 2015

NIEUWE ARTIKELEN


NIEUWE ARTIKELEN VERSCHIJNEN OP
6 FEBRUARI 2015



Maar nu is de tijd nog even aan bevroren schoonheid:
 sedum 'Herbstfreude' houdt dapper stand en herinnert
aan de voorbije zomer waarin dit moois tot bloei kwam.


Hier aanklikken: COLUMNS
Hier aanklikken: HEGGENMUSSEN
Hier aanklikken: TUINKALENDERS
Hier aanklikken: TUINFOTO'S
Hier aanklikken: ANDERE TUINEN




WARME WINTER



In míjn tuin ... 

... is na weken en dagen van zinloos vuurwerklawaai de rust weergekeerd. Vogels vliegen niet meer in paniek door de tuin en ook ik schrik niet meer van onverwachte harde knallen. De brievenbus kan weer gewoon blijven hangen. En als het eindelijk zover is, zal ik met plezier een gemeentelijke belastingverhoging betalen ten behoeve van een georganiseerd professioneel vuurwerk voor de liefhebbers. Zelf hoef ik er niet bij te zijn, want het nieuwe jaar komt toch wel, ook geruisloos. Nou ja, één tik van de klok, maar dan is het er ook!

Nu ben ik blij met de wetenschap dat het voorjaar niet ver meer is. En: de trend van 2014, het warmste jaar ooit, zou zich wel eens kunnen voortzetten. De diverse weermannen voorzien een ‘normale winter met een zachter verloop’. Maar garanties worden natuurlijk niet gegeven. Schaatsliefhebbers kunnen gelukkig onder alle omstandigheden hun hart ophalen op de drie kilometer lange ijsbaan in Biddinghuizen, in een natuurlijke omgeving. Daar hoef ik mij dus niet schuldig over te voelen. Wie niet zonder sneeuwpop kan, vindt in de traditionele skigebieden nog precies genoeg sneeuw voor een driedelige sneeuwman.


Natuurlijk moeten we ons bezinnen op de opwarming van de aarde, maar een gelijkmatiger klimaat biedt voorlopig ook voordelen. Wat zou het mooi zijn als de tonnen strooizout niet uitgereden hoeven te worden!
Aan de andere kant, in winterse omstandigheden daalt het aantal verkeersdoden: op gladde wegen wordt langzamer gereden en zijn er minder ernstige ongelukken. In de zomer, meer licht en goed berijdbare wegen, stijgt het aantal ernstige verkeersongelukken, synchroon met het opvoeren van de snelheid.
Maar ja: het gaspedaal van je auto heb je in eigen hand. Zo is het ook wel weer. En een opgewarmde winter levert een flinke energiebesparing op.
Voor een echte koudeperiode is er een leuk initiatief ontwikkeld. ‘Warme Truiendag’ op 6 februari blijkt zelfs  al een traditie te zijn; ik had er nog nooit van gehoord. En dat is jammer, want iedereen die er wél van op de hoogte was, zit nu lekker te breien met naalden nummer tien: een speciaal voor deze dag ontworpen warme wintertrui. Dat red ik niet meer. Maar met een bestaande trui kan het natuurlijk ook: per graad lager op de thermostaat bespaar je zes procent energie. Maar waarom er maar één ‘Warme Truiendag’ is - dat is de vraag die ik meeneem naar buiten, op het eerste inspectierondje van 2015 in mijn nog steeds niet bevroren tuin.

Januari 2015

IN GOEDE AARDE

Heggenmussen 



Een heel nieuw jaar ligt voor ons: 2015. Laten we het goed benutten en voor de verandering inspiratie opdoen in China, waar dit een Jaar van het Schaap is, of de Geit, daarin wordt geen onderscheid gemaakt. Beide staan voor verantwoordelijkheidsbesef, mededogen en creativiteit. Dat is voor ons ook nog eens bemoedigend, want zowel onze koning, Willem Alexander, als onze premier, Mark Rutte, zijn ooit geboren in een Jaar van het Schaap, of de Geit.

Dag geitje!
Maar 2015 is ook uitgeroepen tot Jaar van de Ruimte, waarin de initiatiefnemers nieuwe perspectieven willen ontwikkelen voor de leefomgeving in ons land. Dat klinkt tamelijk abstract. Misschien kunnen de Verenigde Naties eraan bijdragen, nu zij 2015 hebben uitgeroepen tot het Internationaal Jaar van het Licht. In ieder geval is het Centraal Station in Amsterdam heel 2015 eenmaal daags in een nieuw perspectief te zien dankzij het lichtkunstwerk ‘Rainbow’.
Voor de nuchtere mens, die liefst met beide benen op de grond staat, heeft de FAO, de internationale landbouworganisatie, 2015 uitgeroepen tot Jaar van de Bodem. Dáár kunnen we wat mee! De Nederlandse werkgroep van de FAO roept ons op om onze bodem meer bekendheid te geven als ‘maatschappelijk duurzaamheidsthema’. Waarmee in de praktijk wordt bedoeld: zorg goed voor je eigen stukje grond, omdat een gezond stuk grond effect heeft op de natuur, het water en zelfs de lucht. Kijk op www.jaarvandebodem.nl bij ‘agenda’ voor een lange lijst van initiatieven. En zoek het eens tot op de bodem uit, buiten in je eigen tuin.

Echte Groninger klei
Hier in Groningen treffen we vooral klei aan. Echte zeeklei, met die typische blauwe kleur. Heel vruchtbaar ook en daar wordt goed gebruik van gemaakt: bij de helft van de landbouwbedrijven in Noord Groningen is sprake van een akkerbouwbedrijf. Wij tuiniers zijn natuurlijk wel blij met vruchtbare grond, maar zonder landbouwmachines is het zwaar spitten, in de klei. En daarom voorzien we onze huis-, tuin- en keukenlapjes van een laag speciale tuingrond, ook wel ‘zwarte grond’ genoemd. Na verloop van jaren treedt uiteindelijk toch een vermenging op met de onderliggende klei. En dat is niet verkeerd. Gazons, bloemenborders, bomen en struiken gedijen erop.

Laat alles lekker staan:
dat is het beste voor de wintertuin
Maar het kan altijd nog beter. Vaak wordt in de herfst flink opruiming gehouden in de uitgebloeide tuin, waarbij het afgevallen blad zoveel mogelijk wordt afgevoerd. En dat is jammer, want je kunt er de bodemstructuur, en daarmee de doorlaatbaarheid, flink mee verbeteren. Les 1: laat alles lekker staan, in het najaar. De uitgebloeide planten geven beschutting aan beestjes en bescherming en voeding aan het bodemleven. Les 2: vul tekorten aan met organische mest. Koeienmest van de boerderij moet wel een half tot een jaar oud zijn, omdat verse mest teveel ammoniak bevat, waardoor planten kunnen verbranden en geel blad krijgen. Deze mest is niet alleen voedselleverancier voor planten, maar ook een goede bodemverbeteraar. Je kunt de mest op de grond laten liggen en door wormen en micro-organismen laten ‘verwerken’. Dat is het gemakkelijkst. De mest kan ook met strootjes en al ondergespit worden. Zelfs licht inharken kan al voldoende zijn. Aan u de keus. Organische mest wordt op of in de bodem afgebroken tot voor planten opneembare mineralen. Breng deze mest dus op in het najaar, zodat de voeding in het voorjaar beschikbaar is. Bovendien kan winterse vorst helpen bij het breken van de (klei)grond. Met nog een laag compost eroverheen zal de bodemstructuur optimaal verbeteren. Als de verwerking van koeienmest in een dichtbegroeide tuin problemen oplevert, bieden de zakken koemestkorrels uit het tuincentrum uitkomst. Hark de korrels licht in, samen met compost.

Mijn compostvat
Voorbeeld van een composthoop:
in de Vlindertuin in Groningen


















Les 3: compost kan altijd en overal. Wie nog geen compostvat of -hoop heeft, moet er dringend een aanschaffen of maken. Denk eens aan al het tuinafval, de groentenstronkjes, appelschillen, theezakjes en koffieprut, de eierschalen: dat kan allemaal in het compostvat en hoeft niet meer afgevoerd te worden in een grote vrachtwagen van de reinigingsdienst. Een win-win situatie. Gewoon lekker zelf je plantaardig afval verwerken en voor je eigen bodemverbeteraar zorgen. Met deze maatregelen zullen je bloemen- en groentenzaden in 2015 beslist in goede aarde vallen!
Ik wens iedereen een gezond nieuw jaar, van het schaap of de geit, met veel verantwoordelijkheidsbesef, mededogen en creativiteit, óók in de tuin!

Januari 2015



TUINKALENDER

TUINKALENDER



 Voor iedereen: een goed en gezond 2015, met ook nu al tuinierplezier!

 De tuin is in rust - zo niet de tuinier.

 Tenzij het vriest: de potplanten buiten water geven.

 Controleer de binnen overwinterende potplanten op droogte.

 Groenblijvers buiten, zoals buxus, hebben in droge winters ook behoefte aan water.

 Strooi eind januari kalk over het gazon: dan kan na zes weken de eerste bemesting volgen.

 Zandzakken voor de deur ter bestrijding van gladheid. Pad en stoep moeten begaanbaar blijven.

 Een opkikkertje deze maand: er zijn al knoppen te zien in Helleborus: de kerstrozen!

 Knip de lelijke bladeren van deze planten alvast weg.

 Het blad van blauwe druifjes is al een paar maanden te zien; dat van de sneeuwklokjes is in aantocht.

 Een pak sneeuw in de tuin is mooi en isoleert, maar haal het weg van takken die zouden kunnen breken.

 Spit de grond in de moestuin als het niet vriest en werk er mest doorheen.

 Bedenk alvast waar straks eenjarigen iets kunnen toevoegen en in welke kleur. Er kan 
binnenkort weer zaad besteld/gekocht worden.

 17 en 18 januari: de nationale vogeltelling. Zie www.tuinvogeltelling.nl.

 Vergroot het succes met veel en gevarieerd vogelvoer in de tuin!

 Zie voor alle tuinartikelen en foto’s: www.mimi-inmijntuin.blogspot.nl

Januari 2015

TUINFOTO'S DECEMBER


TUINFOTO’S


8 december 2014:
 rosa Albéric Barbier geeft het nog niet op

In de achtertuin blijft het groen

9-12-2014:
gelukkig staan de gieters al ondersteboven

want daar was de eerste nachtvorst

met zilveren randjes voor de buxus

en het blad van de herfstanemonen



Een speldenprikje van de winter

21 december 2014: dag duif

23 december 2014:
de blauwe bes loopt al mooi uit

en het blad van hortensia Quercifolia,
de eikenbladhortensia, is nog groen


26 december 2014:
toch een beetje een witte kerst...

...zo in de mist


Het roodborstje landt bij het vijvertje: dorstig