vrijdag 13 mei 2016

REGEN

Heggenmussen

‘Zachtjes tikt de regen op mijn zolderraam’ zong Rob de Nijs in 1969, en even later: ‘de regen valt bij stromen’. Niets nieuws onder de zon dus in de afgelopen maanden, zou je denken. Maar het staat vast dat de hoeveelheid neerslag in ons land per jaar gestaag toeneemt.

Bewolking: avondrood
Verdeeld over het land zijn er wel verschillen. De oplopende temperatuur van het zeewater geeft meer neerslag in de kustgebieden en omdat Nederland niet helemáál vlak is moet de vochtige lucht uit het westen stijgen boven (iets) hoger gelegen gebieden als de Hondsrug, de Veluwe en de Vaalserberg. Dat geeft wolken en meer kans op regen, waarna het vervolgens in het oosten van het land gemiddeld weer iets minder regent. Voor grote steden moet landelijk een uitzondering gemaakt worden: die produceren  meer warmte, waardoor letterlijk plaatselijk meer regen kan vallen. In de afgelopen honderd jaar is de gemiddelde neerslag in Nederland met 27% toegenomen, met dus de aantekening dat het oosten minder nat is dan het westen en de grote steden. Deze waarnemingen zijn allemaal terug te vinden in het ‘Dossier klimaatverandering in Nederland’.
Behalve natter wordt ons klimaat ook warmer. In 1906 telde men gemiddeld per jaar veertien zomerse dagen: met een temperatuur van meer dan 25ºC. In 2008 waren dat er maar liefst eenendertig. Het gaat dus om gemiddelden: zoveel hete dagen komen niet standaard elk jaar voor, maar er zijn dus ook jaren met meer dan eenendertig hete dagen. Die veroorzaken we deels zelf, met de uitstoot van broeikasgassen, maar het is ook een gevolg van natuurlijke processen als zonnestraling, vulkaanuitbarstingen, het klimaat of El Niño, een sterke opwarming in de oostelijke Grote Oceaan ter hoogte van de evenaar, die zich eens in de drie tot zeven jaar voordoet.

Goed bolgoed - ál goed!
Tot zover oorzaak en gevolg. Ook in de tuin hebben we er last van. Onze Groninger klei is van zichzelf al niet erg doorlatend en nu bleef de grond dan ook wekenlang te nat en onbegaanbaar. Met elke stap werd de grond vaster aangetrapt. Maar het bolgoed leek er niet erg onder te lijden en uiteindelijk ging de temperatuur toch omhoog: tijd om de grond weer wat los te maken en te beluchten. Wie weet hoe droog het nog wordt, als deze zomer de temperatuur onverhoopt hoog oploopt. En dan snakken we weer naar wat regenwater. 

Een 'groene' regenton
Gelukkig is er nog tijd om maatregelen te nemen! Maak van de nood een deugd en vang het regenwater op in een of meer regentonnen. Tot 1 oktober 2016 zijn die voor inwoners van de gemeente Ten Boer verkrijgbaar met een korting van € 17,50 bij meerdere doe-het-zelfzaken. Het is een groot gemak als je je gieter zo kunt vullen en voor de planten is regenwater ook nog beter dan leidingwater.
Tuingrond neemt gemakkelijker water op dan tegels ;) dus zie af van een betegelde tuin. Uiteindelijk moeten we ook rekening houden met overbelasting van de riolering en blank staande straten of nog erger. Een alternatief was onlangs te zien in het tv programma ‘BinnensteBuiten’. Tuinier Martin Stuger legde een grindpad aan met grindplaten: daarin blijft het grind mooi op zijn plaats liggen. Deze platen zijn ook verkrijgbaar met antiworteldoek. Zo kun je je tuin ‘bestraten’ en kan het regenwater toch in de grond zakken. Dát is wat we willen, met regen!

Mei 2016

TUINKALENDER MEI

TUINKALENDER


 Half mei: de IJsheiligen! Point of no return ’s avonds voor de inmiddels afgeharde kuipplanten! Als er tenminste écht geen nachtvorst meer komt - je weet het tegenwoordig niet meer.

 Ook het zaaigoed mag nu naar buiten.

 Bind de strijd aan met slakken, bijvoorbeeld met koffiedik rond favoriete planten.

 Dat zou ook moeten helpen tegen kattenpoep: grove maling!

 Een mossig gazon, na al die regen in de afgelopen tijd, kun je alsnog verticuteren en beluchten. Bij een klein gazon is dat met een spitvork wel te doen.

 Het regent niet áltijd, dus schaf een regenton aan. Tot 1 oktober met een korting van € 17,50 voor inwoners van de gemeenten Ten Boer en Groningen. De kortingsbon is o.a. verkrijgbaar in de deelnemende doe-het-zelfwinkels.

 Bijen blijven belangrijk voor onze voedselvoorziening en natuurlijk ook de bestuiving van tuinplanten. Pulmonaria, longkruid, is in het voorjaar een belangrijke leverancier van nectar en stuifmeel. Maar na de bloei kun je de plant het best bij de grond afknippen: geen schuilplaats meer voor slakken en vers groen voor de rest van het seizoen.

 Dat geldt ook voor de kerstrozen. Je krijgt er prachtig groen blad voor terug.

 Vlinders leveren ook een bijdrage aan de bestuiving; ze leggen hun eitjes op waardplanten. Klimop is een goede waardplant, bijvoorbeeld voor het boomblauwtje, én een fijne nectarleverancier in de nazomer.

 Snoei buxus met een schone snoeischaar in verband met de zeer besmettelijke buxusziekte. Maak de schaar voor en na het snoeien schoon met dettol of verdund bleekmiddel.

 Taxus is ook mooi.

Mei 2016

TUINFOTO'S APRIL 2016

TUINFOTO’S

5 april 2016: achtertuin met nieuwe bestrating
19 april 2016: voortuin met
kerstrozen, tulpen en kievitsbloemen in paars
en wit
30 april 2016 Pachysandra terminalis:
hier vervanger voor buxus
De klimop tegen de schutting ontdaan van
dood hout en 'groei in de verkeerde richting'
Vroege leverancier voor bijenvoer:
 pulmonaria, longkruid
Blauwe bes in bloei
De mansoren doen hun best!
(Zie de bovenste foto van 5 april!)
In de voortuin komt Thalictrum rochebrunianum, ruit, op!
De engelwortel, Angelica archangelica, doet ook mee

vrijdag 8 april 2016

NIEUWE ARTIKELEN


NIEUWE ARTIKELEN VERSCHIJNEN OP
13 MEI 2016



Eindelijk is het zover: de temperatuur loopt op ... en de
 tuin loopt uit!                             
Van deze prachtige kievitsbloemen heb je nooit teveel;
gelukkig breiden ze zich in de loop van de jaren vanzelf
uit. Zowel de witte als de rode exemplaren houden zich
bij hun eigen kleur. En toch zou ik niet raar opkijken als
er op een dag roze kievitsbloemen zouden verschijnen!


Hier aanklikken: ALLE COLUMNS
Hier aanklikken: ALLE HEGGENMUSSEN
Hier aanklikken: ALLE TUINKALENDERS
Hier aanklikken: ALLE TUINFOTO'S
Hier aanklikken: ANDERE TUINEN

HULP

In míjn tuin ...

... heerst een en al bedrijvigheid. Er is zelfs een écht bedrijf aan te pas gekomen om de tegels in de achtertuin opnieuw te leggen. Het terras is flink opgehoogd en opsluitbanden houden de boel nu voorgoed bij elkaar, is de verwachting. En alles op afschot natuurlijk, zodat we ook als we oud en alle dagen zat zijn niet meer over plassen hoeven te springen en ook niet over scheve tegels hoeven te zwikken om bij de compostbak te komen.
Zelf was ik al van start gegaan in het buitentuintje langs de stoep: om er weer even ín te komen. Het is een strook van nog geen meter diep en toch had ik er een hele dag voor nodig. Want het was prachtig weer en dat bracht ook veel passanten op de been. Reuze gezellig, maar de volgende dag ben ik toch maar in de achtertuin aan de slag gegaan: met het afvoeren van de aangetaste buxus. Het geeft nieuwe mogelijkheden, al weet ik nog niet precies welke. En mijn man laat mij daarin helemaal vrij. Dan is hij het zelf ook: vrij, in de tuin.
Voorlopig is er trouwens genoeg te doen, met mijn manier van tuinieren op de vierkante centimeter. Er bloeit veel longkruid. Helaas vallen de oude bladeren er niet vanzelf af; die moet je een voor een afknippen. En als je het lievevrouwebedstro niet nodig hebt om je matras te vullen, moet ook daar ingegrepen worden. Het plantje is dan wel nietig, maar de worteltjes plegen verzet. Voor de afwisseling doe ik hier en daar aan groter onderhoud: clematis Etoile Violette moet van het trellisscherm boven de vlonder worden getrokken en afgeknipt. Het zou kunnen dat ik met dat afknippen iets te rigoureus ben geweest, met de heggenschaar - dat hoor je boven een paar knoppen te doen. Bij nadere beschouwing zie ik geen knoppen meer. Voorlopig houd ik het dus op ‘less is more’. Maar bij de hortensia’s heb ik daarna wél goed opgelet - anders gaat het opvallen.
Bij dit alles moet regelmatig op één voet worden gebalanceerd om de doorweekte grond niet nog vaster aan te trappen. Het zal niet meevallen om er weer wat lucht in te krijgen.


Gelukkig heb ik daar wél een hulp bij. In zijn nette zwarte pak (!) werkt hij gelijk met mij op, ook op de vierkante centimeter. Maar alle wormen die daarbij boven komen, bedek ik snel met een hapje grond: om mijn hulp, meneer merel, aan de gang te houden in mijn verder hulploze tuin!

April 2016

DÉ HOFENIER: WIE IS DAT?!

Heggenmussen


Eenum - Jaar in jaar uit gaat mijn tuinverhaal in de krant BuurContact vergezeld van een advertentie van dé Hofenier: creatief, inventief en degelijk. Dé eigenschappen voor een geslaagde tuin qua ontwerp en onderhoud en Rense Renkema heeft ze allemaal! In 1991, vijfentwintig jaar geleden, is hij samen met zijn vrouw Suzan in Eenum hun bedrijf begonnen.

Eigenlijk is het Rense met de paplepel ingegoten: zijn liefde voor het groen. Hij groeide op in Bedum, op de boerderij van zijn ouders. Als kind ging hij al samen met zijn moeder de tuin in. Wat later had hij, net als zijn twee jaar oudere broer, een eigen tuintje waar hij groente verbouwde. Hoeveel die tuintjes voor de broers betekenden bleek tijdens onderlinge ruzies: dan trokken ze elkaars kolen uit de grond!
Boerenkool, in de grond!
Renses bloementuintje noemde hij ‘Glorie van Holland’ en in een schriftje hield hij alle vorderingen en gebeurtenissen bij.
Zijn ouders hadden een gemengd bedrijf: landbouw en veeteelt. Voor Rense was de koe een knuffeldier en daar hield zijn betrokkenheid met de veeteelt op; als alle anderen weg waren werd er niet gemolken: dat was aan Rense niet besteed, hoewel hij het wel heeft geprobeerd.
Gespitte klei ...
Maar wanneer het in het vroege voorjaar ’s avonds ging vriezen, spitte hij in zijn eentje de hele groentetuin om bij de boerderij: zo hoorde dat! Voor zijn ouders stond vast dat hij boer zou worden. Want de oudste zoon was bezig met computers, zijn zus werkte in de verpleging en de zoon die het liefst boer was geworden werkte bij de toenmalige Boerenleenbank. Rense ging naar de Landbouwschool in Winsum, maar koos voor de afdeling tuinbouw. Hij liep stage bij bloemisterij Dekker in Warffum en in Zandeweer en Uithuizen leerde hij sla planten bij groentenkweker Aikema. Ook liep hij stage bij hovenier Reukema in Leens: “Daar hebben we met een heuse, toen zeer innovatieve boomplantmachine het drooggevallen Lauwersmeer ingeplant. Moet je nu es zien! Ik vind dat nog steeds leuk, als ik er langs kom!”
Zijn hoveniersopleiding kreeg Rense aan de Tuinbouwschool in Eelde. “De eerste stageplek was de tuin van mevrouw Swarte in Assen. Daar zijn we toen nooit geweest, want een zware storm, vroeg in de ochtend, had de weg naar Assen onbegaanbaar gemaakt door omgevallen beuken. Dat was 13 november 1972.”
En nu leren stagiaires het vak bij dé Hofenier in Eenum.
       
‘Dé Hofenier’? Rense: “Het is een algemene naam, dus niet persoonsgebonden. ‘De heren van het Hof’ en het blijft goed hangen. In Haren sprak een passerende neerlandicus mij erover aan: “Die naam is fout gespeld!” waarop ik zei: "Als u er voor stopt en mij erover aanspreekt, dan heeft deze naam zich weer bewezen!" Bovendien mocht een beroepsgebonden naam niet bij het inschrijven bij de Kamer van Koophandel, maar omdat deze ‘fout’ geschreven was, was ook dat geen probleem. "En wees eerlijk: er zijn veel hoveniers in Nederland, maar er is er maar één dé Hofenier!"

Rense omschrijft zichzelf vooral als passievol. Maar in een bedrijf met zes medewerkers draait het niet meer alleen om passie. Bij Rense en Suzan is het altijd druk, bijna zes dagen in de week. Rond de jaarwisseling gaat het bedrijf vier weken dicht: even rust.
Daarna begint het werk weer. Het kan vanalles zijn, maar vooral snoeiwerk. Rense werkt nu voor ongeveer 30% mee ‘in het veld’, waar dat vroeger bijna 100% was. De overige tijd wordt gevuld met klantenbezoek, offreren, factureren en voorbereidend werk, zodat alles klaar staat voor de volgende dag.
Op de website, www.dehofenier.nl, staan foto’s van diverse door dé Hofenier aangelegde en ontworpen tuinen (met alle eer aan mevrouw Plas, die inmiddels gepensioneerd is). “Maar míjn tuin is hier,” zegt Rense.


Déze Agapanthus (de mijne) haalt het niet bij die van Rense:
nu maar eens vakkundig bemesten!
Bij de voordeur staat een enorme Agapanthus die zij vijfendertig jaar geleden in Land’s End in Engeland kochten. “Vorig jaar gaf ie vijfenveertig prachtige blauwe bloemen; ik heb nu een hele verzameling Afrikaanse lelies. In oktober mesten met onder meer kali. In het voorjaar ook, dan meer op fosfaat en stikstof letten. Soms verpotten en koel overwinteren. Als je een plant goed verwent, verwent ie jou óók!”

En als je klanten tevreden zijn, blijven ze zomaar vijfentwintig jaar klant!
Gefeliciteerd, Rense en Suzan, met dit zilveren jubileum van dé Hofenier!

April 2016

TUINKALENDER APRIL

TUINKALENDER


 Doet de grasmaaier het nog of is hij toe aan een onderhoudsbeurt?

 Controleer ook het overige tuingereedschap, als dat in het najaar niet gebeurd is.

 Ga door met opruimen in de tuin en noteer waar nog iets bij kan - of wat meg moet.

 Tegenvallende bloeiers mogen zonder scrupules vervangen worden!

 Laat het bolgoed rustig afsterven, dan zijn ze volgend voorjaar weer van de partij.

 Bomen kunnen nog gesnoeid worden: daar knappen ze van op en voor de tuin betekent het meer licht.

 Geniet van de nestelende vogels en lok ze met een schaal water: om te drinken en te badderen.

 Want op hun menu staan slakken bovenaan!

 Zaai nu binnen vóór om half mei buiten te planten: een- en tweejarigen en natuurlijk groente voor de moestuin.

 Ook de overwinterde dahliaknollen kunnen binnen worden opgepot; dan heb je er een maand langer plezier van.

 En al het koffiedik naar buiten: vóór en tégen mest!

 Ga bij mooi weer naar buiten en bij regen naar www.mimi-inmijntuin.blogspot.com!


April 2016

TUINFOTO'S MAART 2016

TUINFOTO’S


5 maart 2016
de kerstrozen houden nog even vol ...
en de sneeuwklokjes ...


Ook de narcissen ontstijgen de natte klei
Hier en daar nog wat verdwaalde krokussen
Hoe lang houdt de buxus in de voortuin nog stand?
In de achtertuin zijn ze inmiddels allemaal 'geruimd'
20 maart 2016: een nieuwe 'voerbak' op de kop getikt -
de groenlingen kunnen er mee uit de voeten!
26 maart 2016 - het terras is ontruimd, in afwachting
van de stratenmakers ...
Dit kan natuurlijk alleen maar beter worden ...
27 maart 2016: een eerste inspectie
van het nieuwe bijenhotelletje
27 maart 2016 En zó is onze achtertuin nu bestraat
De tegels zijn vakkundig 'aan banden gelegd'...
Nu alleen nog de beplanting aanpassen ;)

en met compost en verse tuinaarde ook de
plantvakken naar een hoger niveau tillen

29 maart 2016 Nog even een laagje witte verf op de muren
en laat nu het nieuwe tuinseizoen maar komen!
Het oude buxus'blok' is vervangen door negen
struikjes 'Ilex crenata': geduld nu!

vrijdag 11 maart 2016

NIEUWE ARTIKELEN


NIEUWE ARTIKELEN VERSCHIJNEN OP
8 APRIL 2016




Eigenlijk zou de hele tuin nu beplant moeten zijn met Helleborus,
de kerstroos! Ik laat dan ook alle zaailingen staan, want het is een
mooi streven. Maar meer dan dat moet het ook niet worden, want
al heel snel zal de tuin gevuld worden met nog veel meer soorten
en kleuren! Maar voor nu is dit onbetaalbaar!



Hier aanklikken: ALLE COLUMNS
Hier aanklikken: ALLE HEGGENMUSSEN
Hier aanklikken: ALLE TUINKALENDERS
Hier aanklikken: ALLE TUINFOTO'S
Hier aanklikken: ANDERE TUINEN

NATTIGHEID

In míjn tuin ...

... klinken voorjaarsachtige vogelgeluiden - een merel lijkt al op zoek naar een plekje voor een nest en zelf kom ik er ook weer tot leven. Geheel in overeenstemming met de ingezette klimaatsverandering beleefden we de op een na warmste winter, dus eigenlijk is er niets te klagen. Het was de winter die je wist dat zou komen, zeg maar. Maar warm of koud: alle dagen zijn kort en donker en wat dat betreft heb ik wel iets plantaardigs. Mijn planten en ik gedijen uitsluitend in het licht!


Naar buiten dus, als het even droog is. En daar stuit ik opnieuw op het fenomeen klimaatsverandering: de grond is doorweekt, na de overvloedige regen in de afgelopen maanden. Langs de noordkust, bij ons dus, is de gemiddelde neerslag per jaar met 30 tot 35% toegenomen. Het aantal dagen met extreme neerslag, van die ‘giet’dagen, is zelfs nog meer toegenomen. Tja, wat moet je ermee. “Gewoon doorgaan met ademhalen,” zou mijn vader zeggen en dat is uiteindelijk ook de enige optie. De tuinemmer mee en aan de slag, tot de volgende bui.
In mijn achtertuin zijn alle buxushaagjes besmet met de buxusziekte en dus reddeloos verloren. Er zit nog maar één ding op en dat is: afvoeren in de grijze container. Daar begin ik dus mee, ook omdat zo binnenkort mogelijk de tegels opnieuw gelegd moeten worden. Professioneel deze keer: op afschot en met opsluitbanden, zodat we ook na overvloedige regen met droge voeten het tuinhekje kunnen bereiken - er wordt wat afgestrompeld door doehetzelvers.
De tegels zien er trouwens niet uit. Er groeit niet alleen mos tussen, maar ook eroverheen. Want de hogedrukspuit is sinds mijn mans pensioen uit den boze: verspilling van schoon drinkwater en denk om het milieu. Toen ik overdag het rijk nog alleen had, spoot ik er lustig op los, maar hij heeft natuurlijk gewoon gelijk. Dus waren we voortaan aangewezen op handmatig schrobwerk. Maar ook daar had mijn man al snel iets op gevonden (waarschijnlijk voelde hij nattigheid): mooi toch, dat mos en die korstmosjes op de tegels - óók natuur. Eh, ja, als je het zó bekijkt... En zo trad de verloedering in.
Tot op heden. Een stratenmaker wil ook eer van zijn werk, dus die tegels moeten schoon. Er wordt hard geborsteld met de bezem met staaldraad en grondig nageveegd met de ‘zachte’ bezem en regenwater uit de overvolle ton. En dan is daar de volgende bui alweer! Tijd voor thee en morgen verder, in een nieuw nat tuinseizoen!

Maart 2016



TUINSEIZOEN GEOPEND!

Heggenmussen

Eindelijk is het zover: spring is in the air! Of in ieder geval in de krant en op tv! Eerst kun je bijna niet geloven dat het eind van de winter in zicht is, maar als de BBC zich ermee gaat bemoeien en de eerste tuinprogramma’s uitzendt, ja, dan móet het wel voorjaar zijn!

Narcissen in aantocht, dus ook het voorjaar!
In de Volkskrant lees ik de columns van Silvia Witteman altijd met meer plezier en instemming dan die van Aaf Brandt Corstius - waarschijnlijk een gevalletje ‘generatiekloof’. Maar op woensdag 2 maart schreef Aaf volkomen onverwacht een prachtige column over Monty Don, presentator van Engelse tuinprogramma’s. Ze noemt hem “... de Don van het tuinwezen”! Ik ben nu dus ook fan van Aaf Brandt Corstius, met haar geheime liefde voor tuinieren. Want uit haar verhaal blijkt dat ze ook op de hoogte is met onze Nederlandse tuinprogramma’s, die zo armzalig afsteken bij die van de BBC. In één dag wordt een tuin zwaar betegeld en vervolgens langs de kantjes volgestouwd met kant en klare volwassen planten, geheel in bloei; het is één groot reclameblok en tuinliefhebbers worden daar niet vrolijk van.
Spread the news ... en de sneeuwklokjes!
Voor het echte tuinieren moet je in Engeland zijn. Het seizoen opende met twee afleveringen over probleemtuinen. Monty Don liet er zijn licht over schijnen, de tuineigenaren waren “... so excited!!” en gingen met hulp van familie en vrienden een paar maanden aan de slag, waarna Monty welwillend het resultaat bezag. Kom daar hier eens om.
En nu is er weer elke week een aflevering van Gardeners’ World op BBC 2, vrijdagavond om half tien met, nieuw!, een herhaling op zaterdag, ’s avonds om zeven uur. En alles zonder een spoor van reclame - dat kan daar nog. Je zou bijna gaan emigreren, maar dat kan niet, want de sneeuwklokjes moeten nog gedeeld en door de hele tuin verspreid worden, zei Monty Don.
 
Er bungelt een bij aan geranium Phaeum ...
Monty heeft sinds vorig jaar ook een zelfgebouwde bijenkast, want langzaam maar zeker raakt iedereen, die het horen wil, doordrongen van het belang van deze diertjes. Ooit zei Einstein hierover: als bijen uitsterven volgt de mensheid binnen vier jaar. Het wordt tijd dat wij ons deze mededeling ter harte nemen. Op 29 februari jl. schreef insectenkundige Koos Biesmeijer in de Volkskrant (die lezen wij nu eenmaal): ‘Het staat nu vast: bijensterfte is een ramp’. Bijen, maar ook beestjes als vlinders en hommels, spelen een cruciale rol in onze voedselvoorziening en worden met uitsterven bedreigd. No farmers no milk, die kenden we al. Maar ‘geen bijen geen groente en fruit’ moeten we ook laten doordringen. Een van de oorzaken is het gebruik van bestrijdingsmiddelen zoals neo-nicotinoïden, die zelfs in gewassen worden ingebouwd. Nederland behoort in Europa tot de landen met de meeste kankersterfte. Dat heeft meerdere oorzaken. Maar we staan ook aan de top met het gebruik van (kankerverwekkende) bestrijdingsmiddelen. Zoals vaker is het erkennen van het probleem het begin van de oplossing.

Dit helpt: op grote schaal minder bestrijdingsmiddelen gebruiken in de landbouw, groenstroken met wilde planten aanleggen, diversiteit in de landbouw invoeren, potplanten op je balkon en je tuin beplanten met insectenlokkers. Dát gaan we doen in dit nieuwe seizoen!


Ook klimop trekt bijen aan

Maart 2016