Heggenmussen
Een heel nieuw jaar ligt voor ons: 2015. Laten
we het goed benutten en voor de verandering inspiratie opdoen in China, waar
dit een Jaar van het Schaap is, of de Geit, daarin wordt geen onderscheid
gemaakt. Beide staan voor verantwoordelijkheidsbesef, mededogen en
creativiteit. Dat is voor ons ook nog eens bemoedigend, want zowel onze koning,
Willem Alexander, als onze premier, Mark Rutte, zijn ooit geboren in een Jaar
van het Schaap, of de Geit.
 |
| Dag geitje! |
Maar 2015 is ook uitgeroepen tot Jaar van de
Ruimte, waarin de initiatiefnemers nieuwe perspectieven willen ontwikkelen voor
de leefomgeving in ons land. Dat klinkt tamelijk abstract. Misschien kunnen de
Verenigde Naties eraan bijdragen, nu zij 2015 hebben uitgeroepen tot het
Internationaal Jaar van het Licht. In ieder geval is het Centraal Station in
Amsterdam heel 2015 eenmaal daags in een nieuw perspectief te zien dankzij het
lichtkunstwerk ‘Rainbow’.
Voor de nuchtere mens, die liefst met beide
benen op de grond staat, heeft de FAO, de internationale landbouworganisatie,
2015 uitgeroepen tot Jaar van de Bodem. Dáár kunnen we wat mee! De Nederlandse
werkgroep van de FAO roept ons op om onze bodem meer bekendheid te geven als ‘maatschappelijk
duurzaamheidsthema’. Waarmee in de praktijk wordt bedoeld: zorg goed voor je
eigen stukje grond, omdat een gezond stuk grond effect heeft op de natuur, het
water en zelfs de lucht. Kijk op www.jaarvandebodem.nl bij ‘agenda’ voor een lange lijst van initiatieven. En zoek
het eens tot op de bodem uit, buiten in je eigen tuin.
 |
| Echte Groninger klei |
Hier in Groningen treffen we vooral klei aan.
Echte zeeklei, met die typische blauwe kleur. Heel vruchtbaar ook en daar wordt
goed gebruik van gemaakt: bij de helft van de landbouwbedrijven in Noord
Groningen is sprake van een akkerbouwbedrijf. Wij tuiniers zijn natuurlijk wel
blij met vruchtbare grond, maar zonder landbouwmachines is het zwaar spitten,
in de klei. En daarom voorzien we onze huis-, tuin- en keukenlapjes van een
laag speciale tuingrond, ook wel ‘zwarte grond’ genoemd. Na verloop van jaren
treedt uiteindelijk toch een vermenging op met de onderliggende klei. En dat is
niet verkeerd. Gazons, bloemenborders, bomen en struiken gedijen erop.
 |
Laat alles lekker staan:
dat is het beste voor de wintertuin |
Maar het kan altijd nog beter. Vaak wordt in de
herfst flink opruiming gehouden in de uitgebloeide tuin, waarbij het afgevallen
blad zoveel mogelijk wordt afgevoerd. En dat is jammer, want je kunt er de
bodemstructuur, en daarmee de doorlaatbaarheid, flink mee verbeteren. Les 1:
laat alles lekker staan, in het najaar. De uitgebloeide planten geven
beschutting aan beestjes en bescherming en voeding aan het bodemleven. Les 2: vul
tekorten aan met organische mest. Koeienmest van de boerderij moet wel een half
tot een jaar oud zijn, omdat verse mest teveel ammoniak bevat, waardoor planten
kunnen verbranden en geel blad krijgen. Deze mest is niet alleen voedselleverancier
voor planten, maar ook een goede bodemverbeteraar. Je kunt de mest op de grond laten
liggen en door wormen en micro-organismen laten ‘verwerken’. Dat is het
gemakkelijkst. De mest kan ook met strootjes en al ondergespit worden. Zelfs
licht inharken kan al voldoende zijn. Aan u de keus. Organische mest wordt op
of in de bodem afgebroken tot voor planten opneembare mineralen. Breng deze
mest dus op in het najaar, zodat de voeding in het voorjaar beschikbaar is.
Bovendien kan winterse vorst helpen bij het breken van de (klei)grond. Met nog
een laag compost eroverheen zal de bodemstructuur optimaal verbeteren. Als de
verwerking van koeienmest in een dichtbegroeide tuin problemen oplevert, bieden
de zakken koemestkorrels uit het tuincentrum uitkomst. Hark de korrels licht in,
samen met compost.
 |
| Mijn compostvat |
 |
Voorbeeld van een composthoop:
in de Vlindertuin in Groningen |
Les 3: compost kan altijd en overal. Wie nog
geen compostvat of -hoop heeft, moet er dringend een aanschaffen of maken. Denk
eens aan al het tuinafval, de groentenstronkjes, appelschillen, theezakjes en
koffieprut, de eierschalen: dat kan allemaal in het compostvat en hoeft niet
meer afgevoerd te worden in een grote vrachtwagen van de reinigingsdienst. Een
win-win situatie. Gewoon lekker zelf je plantaardig afval verwerken en voor je
eigen bodemverbeteraar zorgen. Met deze maatregelen zullen je bloemen- en
groentenzaden in 2015 beslist in goede aarde vallen!
Ik wens iedereen een gezond nieuw jaar, van het
schaap of de geit, met veel verantwoordelijkheidsbesef, mededogen en
creativiteit, óók in de tuin!
Januari 2015
...
is na weken en dagen van zinloos vuurwerklawaai de rust weergekeerd. Vogels
vliegen niet meer in paniek door de tuin en ook ik schrik niet meer van onverwachte
harde knallen. De brievenbus kan weer gewoon blijven hangen. En als het eindelijk
zover is, zal ik met plezier een gemeentelijke belastingverhoging betalen ten
behoeve van een georganiseerd professioneel vuurwerk voor de liefhebbers. Zelf
hoef ik er niet bij te zijn, want het nieuwe jaar komt toch wel, ook geruisloos.
Nou ja, één tik van de klok, maar dan is het er ook!
► Voor iedereen: een goed en gezond 2015, met ook nu al tuinierplezier!
► Groenblijvers buiten, zoals buxus, hebben in droge winters ook behoefte aan
water.
► Een opkikkertje deze maand: er zijn al knoppen te zien in Helleborus: de
kerstrozen!
► Een pak sneeuw in de tuin is mooi en isoleert, maar haal het weg van takken die
zouden kunnen breken.
