vrijdag 4 juli 2014

NIEUWE ARTIKELEN


NIEUWE ARTIKELEN VERSCHIJNEN OP 
12 SEPTEMBER 2014




Stokrozen: hoog, kleurig, uitbundig, vrolijk! Zomer!

Hier aan te klikken: TITELS COLUMNS
Hier aan te klikken: TITELS HEGGENMUSSEN
Hier aan te klikken: TUINKALENDERS
Hier aan te klikken: TUINFOTO'S
Hier aan te klikken: ANDERE TUINEN

MIN OF MEER


In míjn tuin ...


... zou ik het liefst op de ontwikkelingen vooruit lopen. Maar zelfs het op de voet volgen krijg ik niet voor elkaar en zo blijft het altijd bij nalopen van achterstallig onderhoud. Één weekje weg en het loof groeit mij boven het hoofd en voor de voeten! Ik heb nu een nieuwe tactiek ontwikkeld, een soort korter door de bocht formule, want het moet anders. Minder van meer en meer van minder, min of meer.



Weg met overgroeide paadjes: hoef ik na een bui niet meer door natte planten te ‘waden’. Waar planten verstrengeld zijn, kies ik voor de mooiste en pulk de andere eruit. Geen jarenlang getrut meer met bijzondere, maar kwijnende planten. Naar de compostbak ermee en met naburige succesvolle planten de gaten vullen. En nooit meer blij knielen op een bed violen, zéker niet aan de voet van het koninginnekruid: het is de ideale uitvalsbasis voor het slakkengepeupel, dat zich flink aan dit kruid vergrepen heeft. Violen en slakken zijn geruimd en nieuw koninginnekruid is aangeplant. 


 Volgend jaar eens geen eenjarigen voorzaaien, waar ik nu radeloos mee rondloop omdat er geen geschikte plek te vinden is. Het gereedschap mag ook wel eens vernieuwd worden, want nieuwe bezems vegen schoon. Letterlijk. De nieuwe accu buxusschaar is niet te zwaar en heeft een snoeimes van 30 cm. Toch 12 cm meer dan de oude: dat scheelt bijna de helft! Ook hoef ik met dit iets grotere bereik niet altijd meer de trap erbij te halen. Al helemaal niet voor het wat geforceerde coniferenbolletje op zijn twee stammetjes: dat is afgevoerd. Groen in de winter is mooi, maar als je er binnen toch niks van ziet, kan zo’n snoeiobject wel gemist worden.


De hortensia’s ‘Annabelle’ in de achtertuin hingen altijd geknakt en verloederd over een stuk touw. Nu heb ik eindelijk twee klimplantenrekjes aangeschaft en er een bestendig hekwerk van gemaakt, waar de ‘Annabelles’ bevallig tegenaan leunen. Onze klimop, vier wanden vol, is in de loop van een paar jaar fors gesnoeid. Die gaan we nu netjes bijhouden, want dat scheelt niet alleen in de ruimte, maar natuurlijk ook in de hoeveelheid dood blad, die opgeruimd moet worden. Lees: ertussenuit geplukt.


Het zijn geen halve maatregelen en ik verwacht veel van mijn nieuwe daadkrachtige aanpak. Maar zoals altijd kruipt het bloed waar het niet gaan kan. Op de buitentafel staat weer één klein potje met margrieten, min of meer te wachten op een plekje in mijn tuin.

Juli 2014

JONG GELEERD, OUD GEDAAN

Heggenmussen

Jong geleerd, oud gedaan!
Wat weer een commotie in de politiek! Jetta Klijnsma, staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, heeft deze twee werkterreinen samengebracht in een goedbedoeld advies aan ouderen voor wat betreft hun oudedagsvoorziening: neem een moestuin op je oude dag! Dan snijdt het mes aan twee kanten: het 'fatsoenlijk', ofwel door de overheid gekort, pensioen wordt aangevuld met zelfgekweekte groenten. Tja, het is zomer en komkommertijd in de politiek, dus stak een storm van protest op. Gefundenes Fressen, het moestuinsocialisme in de aalmoestuin van de Partij van de Aardbei! 

Maar Jetta Klijnsma heeft een opgeruimde natuur en probeert op haar eigen optimistische manier een positieve draai te geven aan de kennelijk noodzakelijke bezuinigingen. Staatsmoestuinen met busvervoer voor ouden van dagen, daar hoeven wij niet voor te vrezen. Bovendien: moestuinen zijn er altijd geweest en zullen er altijd blijven. Voor jong én oud. Waar het om gaat is het plezier dat je eraan beleeft om buiten bezig te zijn en zonder gif en andere bestrijdingsmiddelen groenten en fruit te kunnen eten. Of dat financieel een besparing oplevert, staat nog te bezien. Een volkstuin krijg je niet cadeau en je zult altijd moeten investeren in gereedschap, bemesting, watervoorziening en natuurlijk plantjes en zaden. En zelfs in tijd, want de bejaarde van tegenwoordig heeft zijn/haar dagen gevuld met vrijwilligerswerk en past op kleinkinderen.


Kapucijners plukken
en sla en bietjes in
Beverwijk!


Het beleven van plezier aan het werk in een tuin kan al op heel jonge leeftijd ervaren worden. Mijn Amsterdamse kleindochters van ruim twee en bijna vier jaar werden door hun ouders meegenomen naar Beverwijk, met behalve een zwarte markt ook een groene markt: ‘De Oude Boerderij’, waar je zelf de biologisch verbouwde groente mag plukken. Tijdens het seizoen wordt een aantal keren een plukdag georganiseerd. Op zo’n dag is daar nog veel meer te doen, zoals ponyrijden, proeven en een workshop bijenhouden. Uiteraard ook uitleg over biologisch tuinieren. Mijn kleindochters hebben er kapucijners geplukt en bietjes, slakroppen, radijzen en prei.
Even tussendoor: over het ‘plukken’ van prei zijn de meningen verdeeld. In Maartens Moestuin haalde Maarten ’t Hart ongenadig uit naar collega-schrijver Geert Mak, die in zijn boek ‘Hoe God verdween uit Jorwerd’ rept van ‘prei plukken’. “Volkomen bezopen!” vindt gedragsbioloog ’t Hart en trekt vervolgens heel voorzichtig een dikke prei uit de grond!
Mijn kleindochters hebben in ieder geval heel lekker gegeten ’s avonds en weten nu, zo jong als ze zijn, waar de groente vandaan komt en hoe lekker vers geplukt is!
Dat zouden meer kinderen moeten weten en in de zomer, maar ook in het najaar, valt er natuurlijk in het noorden des lands ook wel wat te plukken. Vooral fruit.

Van begin juni tot begin oktober kun je in het Drentse Gieterveen fruit plukken in Pluktuin Bosjes Fruit. Vanaf eind juni zijn de frambozen en rode bessen rijp. Bramen volgen eind augustus, maar tussendoor rijpen ook blauwe en zwarte bessen en kruisbessen. Vooraf krijg je tekst en uitleg. Kijk op www.bosjesfruit.nl voor alle informatie.
Op zondag 13 juli wordt in Nieuwolda van 10.00-17.00 uur bij Fruitbedrijf en Boerderijwinkel Molema het Kersenfestival gevierd met cultuur, workshops en muziek, maar ook een wedstrijd kersenpitspugen! Vanaf begin augustus kan een deel van het fruit zelf geplukt worden. Dan zijn de zwarte, witte, rode en blauwe bessen rijp. Later in het seizoen rijpen er meerdere rassen appels en peren. Op de Landelijke Appelplukdag, zaterdag 28 september, organiseert Molema ook veel activiteiten voor kinderen. Zie www.boerderijwinkelmolema.nl.

Japanse wijnbessen in eigen tuin:
die plukken ook lekker als ze rijp zijn
Terug naar Drente, waar Fruitbedrijf Landwinkel Goense van juni tot september ook veel te plukken heeft: zwarte, rode, witte en blauwe bessen, kruisbessen, bramen, frambozen en de hypoallergene appel Santana. Dat zoeken we even op: uit onderzoek is gebleken dat 75% van de mensen met een milde appelallergie deze appel zonder klachten kan eten. Kijk voor de pluktijden op www.fruitbedrijfgoense.nl.

Blauwe bessen
Als je vooral dol bent op (biologische) blauwe bessen is Fruit of Life in Dwingelo, ook in Drente, een aanrader van juli tot en met september. Maar er kunnen ook andere fruitsoorten geplukt worden en na de pluk kun je uitrusten met een drankje en/of boerenschepijs. Hun website: www.fruitoflife.nl.
Nog steeds in Drente is een bezoek aan de Tuinen van Weldadigheid in Veenhuizen aan te bevelen: bijzondere tuinen met ongewone en/of vergeten groenten, een kleinfruitdoolhof met wel tachtig, vaak historische, bessensoorten en nog veel meer. Je kunt hier niet zelf plukken, maar wel winkelen in de zelfbedieningskraam: www.detuinenvanweldadigheid.nl.
Vanaf eind augustus biologisch geteelde frambozen plukken in Friesland: op de Frambozenboerderij en minicamping De Kastanjeboom in Opeinde. Er wordt aangeraden vooraf even te bellen of de frambozen inderdaad plukrijp zijn. Kijk op www.frambozenboerderij.nl.
Terug naar Groningen: in Zuurdijk, gemeente De Marne, vind je Fruitteeltbedrijf JJ Loots met een winkel aan huis, waar sappen en wijn worden verkocht. In de boomgaarden groeien diverse soorten appels en peren, die je in het oogstseizoen op drie tot vier zaterdagen zelf mag komen plukken. Informatie: www.fruitbedrijf-loots.nl.


Sla, peterselie en bieslook plukken in eigen tuin:
voor alle leeftijden
Een fijne zomer gewenst, al dan niet met (klein)kinderen, en blauwe vingers van het bessenplukken!

Juli 2014

TUINKALENDER JULI-AUGUSTUS 2014

TUINKALENDER 


 Ook als het geen warm zomerweer is, kan de tuin uitdrogen. Geef op tijd water.

 Dat is ook voor buxus heel belangrijk.

 Geef clematis zeker een keer per week een gieter water; dat heeft deze klimmer echt nodig.

 Vul zo nodig de vijver bij.

 Bevorder het doorbloeien van planten door de uitgebloeide bloemen te verwijderen en af te voeren.

 Vervang planten die tegenvallen tijdelijk door eenjarigen - dat geeft tijd om iets nieuws te verzinnen.

 Blijf op zoek naar slakken. Ze maken meer kapot dan je lief is.

 Voor planten is het ook geen pretje om zo aangevallen te worden.

 Maai bij hogere temperaturen het gras niet te kort.

 Als het lukt: vóór een regenbui de tuin nog een keer bemesten.

 Laat je tuin verzorgd achter, dat is wél zo leuk voor de oppas. En verzamel de potplanten op een paar plekken.

 Een volle regenton, desnoods gevuld met kraanwater, maakt het watergeven ook een stuk eenvoudiger.

 Geniet van een fijne vakantie en pluk een dag, met of zonder (klein)kinderen (zie Heggenmussen 'Jong geleerd, oud gedaan')!


Juli-augustus 2014

TUINFOTO'S JUNI 2014

TUINFOTO’S


3 juni 2014: voortuin gezien vanaf het trapje, na het 
snoeien van de veldesdoorn (zie de foto hieronder)

Dit paadje is weer goed begaanbaar

Geranium phaeum 'Samobor' is uitgebloeid; de bloemen
 knip ik eruit, het fraai getekende blad blijft achter
Ook Astrantia, Zeeuws Knoopje, is in
trek bij de bijtjes



Paeonia Sarah Bernhardt: bloost als een pioen

Een vlieg op Campanula portenschlagiana: ook mooi

4 juni 2014: alle zaailingen, Cosmea en Cleome in wit en
rose, netjes op een rijtje

De hortensia's 'Annabelle' houden zich nog in, maar het
wordt nu echt tijd voor een permanente ondersteuning.
Juni is een mooie maand: nog enigszins overzichtelijk

Ook de duiven genieten van het mooie weer;

... zij blijft wat verfomfaaid achter

Een larve van het lieveheersbeestje - niet storen: die 
groeit van luizen

Dit vlindertje zit weliswaar op de witte klaver, Trifolium
ochroleucon, maar is toch een muntvlindertje

Deze kleine vos, nou vooruit: Aglais urticae, verkiest
 de vederdistel, Cirsium rivulare atropurpureum 

10 juni 2014: het gonst van de insecten - er is voor elk wat wils

Trifolium ochroleucon is zeer in trek




Er is dan ook veel te halen!
Clematis recta purpurea, donkerbladig, 2 m hoog, bloeit in juni en
verspreidt een heerlijke geur

vrijdag 6 juni 2014

NIEUWE ARTIKELEN


NIEUWE ARTIKELEN VERSCHIJNEN OP
4 JULI 2014


Niet eerder bloeide de clematis zó mooi!



Verslag van onze vakantie in Denemarken: DENEMARKEN

Hier aan te klikken: TITELS COLUMNS
Hier aan te klikken: TITELS HEGGENMUSSEN
Hier aan te klikken: TUINKALENDERS
Hier aan te klikken: TUINFOTO'S
Hier aan te klikken: ANDERE TUINEN (waaronder DENEMARKEN)

AFSLAPNING

In míjn tuin …
  


... staan de planten dicht op elkaar, omdat ik nooit weerstand heb kunnen bieden aan kwekers en tuincentra. En dat blijft kennelijk ook zo. Komt in andere tuinen het vingerhoedskruid aanwaaien, bij mij verdwijnen ze geruisloos. Maar toch heb ik, voor € 7,- nota bene, weer een exemplaar aangeschaft en staan bakken vol zaailingen te wachten op een eigen plek.

Nee, dán de tuin waar ik nu, in de laatste week van mei, al schrijvend op uitkijk! Een breed en letterlijk golvend gazon strekt zich uit naar het water van de fjord, dat vandaag met kleine kopjes op de golven richting Vejle geblazen wordt. We zijn dan ook een weekje in het Deense Børkop, wat letterlijk ‘gunstige wind kop’ betekent. Ter verwelkoming stond er op de tafel een vaas met rozenbottelbloemen - wat een heerlijke geur! 

Ze komen uit de tuin (‘have’ heet dat hier), waar ze samen met fluitenkruid een tientallen meters lange haag vormen langs de buurtuin, die  overigens voor meer dan de helft vol staat met rozenbottels.

Roze rozenbottel

Fluitenkruid

Muizenoortjes
Het gras is geel doorspikkeld met muizenoortjes, Hieracium pilosella, en halverwege bloeit een brede strook beemdkroon, Knautia arvensis. In de vroege ochtend huppelen er twee  hazen, die voor deze plantjes geen belangstelling hebben en uiteindelijk hun hazenpad weer kiezen. Dat doen wij ook: het is prachtig weer en nadat we de eerste dag een lange wandeling gemaakt hebben langs en boven op de Trelde Klint (klif), reden we gisteren naar Horsens, waar mijn man dringend een boekwinkeltje moest bezoeken, omdat hij er vijf jaar geleden zo goed geslaagd was. Nu vond ík er een mooi boek: ‘Discovering Hedgerows’, over alles wat er per maand in en onder heggen te vinden is aan planten en beestjes! 


Prachtige paarse distel
Denen maken ook graag een praatje met hun bezoekers en ‘Groningen’ is hier niet geheel onbekend. In dit winkeltje werden we, in het Engels, geattendeerd op Papenburg: “... niet zo ver van jullie grens, daar kun je een scheepswerf bezoeken!” Toen we daarna in Vejle ook nog de Handelskompagnie Søstrene Grene ontdekten (voor de achterblijvers: zie de Grote Markt in Groningen!), kon mijn dag niet meer stuk. Bolletjes katoen, een piepklein opvouwbaar schaartje in een piepklein doosje, eierlepeltjes, die in Nederland door niemand meer verkocht worden, hier in de vrolijkste kleurtjes, enzovoorts.


Gras voor de haas, beemdkroon voor het mooi
Koren, ook voor het mooi 

Maar vandaag maken we alleen een wandeling langs de fjord. ‘Rum til afslapning’ las ik in een Deens tuintijdschrift: ruimte voor ontspanning, in je vakantie én in je tuin!

Zie voor meer foto's: DENEMARKEN

Juni 2014

FRUIT ABC

Heggenmussen

Het is juni: de zomermaand! Tijd voor een fruit-abc!

Aardbei. Overal zijn de potjes met kant en klare plantjes te koop. In de tuin breiden ze zich met lange uitlopers vanzelf uit.
Blauwe bes. Deze zoete bes houdt van zure grond, dus staat de mijne in een grote pot met turf door de grond. De bessen worden rechtstreeks van de struik geconsumeerd, zó lekker!
Cranberry. Geen gemakkelijke plant en niet overal verkrijgbaar. Het struikje gedijt in zure, natte grond. Op Terschelling en Vlieland tieren ze welig, maar ook in het Fochteloërveen bij Assen komen ze voor, in bescheiden aantallen.
Druif. Met druivenranken boven je hoofd kun je je zomaar in Frankrijk wanen, op je Hollandse terras. Ze zijn lekker en, dát wel, ze hebben pit.


Aardbeien: in een hoge pot hangen ze 'vrij'
Engelwortel. Een prachtige plant! De stengels van de engelwortel kun je konfijten en daar zelfs likeur mee maken.
Framboos. Ze zijn er niet alleen in rood, maar ook in zwart en geel. En allemaal even lekker, de zomerframboos én de herfstframboos.
Gezond fruit: dat zijn ze allemaal!
Hazelaar. Drie jaar na de aanplant kun je de eerste hazelnoten rapen. Goed voor vitamine E en onverzadigde vetzuren. Er is ook een roodbladige variant.
Ingemaakt fruit is óók fruit. Maar ik ben de eerste om toe te geven dat zó van de struik eten het gemakkelijkst is.


Blauwe bes; er zijn meer soorten met verschillende 'rijp'tijden.
Allemaal even lekker en gezond!
Japanse wijnbes. Dat is toch zó lekker: weken kun je ervan plukken, want ze rijpen niet allemaal tegelijk. Fris en fruitig. De lange gestekelde takken laten zich gemakkelijk leiden. Na het seizoen de ‘afgedragen’ takken bij de grond afknippen en nieuwe takken aanbinden.
Kruisbes. Met wat kalk door de grond bereik je mooie resultaten. Bij het plukken oppassen voor de stekels. Er zijn rassen met groene, gele of rode bessen. Goed voor drie kleuren jam op tafel.
Lekker fruit. Daarvoor mag je afgaan op je eigen smaak.
Meloen. Zelf kweken kan in een platte bak of kas. Graaf daar eind februari een gat in de grond en vul dat met paardenmest, waar stro doorheen zit. Het bultje afdekken met de uitgegraven grond. Half april bij een temperatuur van ruim 20° C (boven de verwarming) meloenpitten zaaien. Één keer water geven is voldoende en als de zaailingen groot genoeg zijn, kunnen ze half mei op het mestheuveltje geplant worden: lekker warm. Zodra de bloemen verschijnen raam of deur openzetten, zodat bijen en hommels hun bestuivende werk kunnen doen. Maar een meloen kópen kan natuurlijk ook.


Blauwe druiven; geen Franse oogst,
maar ze hangen wel hier boven je hoofd!
Netmeloen. De naam zegt het al: zie boven
Overvloed. Dat is nooit een probleem: fruit kan direct verwerkt worden tot jam of sap. Invriezen geeft de mogelijkheid om dat later te doen. Met los ingevroren fruit kun je toetjes versieren. Maar de kortste weg is die naar buren, familie en vrienden!
Peren. Daarvoor moet je een boom aanplanten. Als dat geen zelfbestuiver is en er in de buurt ook geen perenboom staat, zul je twee ‘perelaars’ moeten planten. Weinig ruimte en toch peren eten uit eigen tuin? Neem dan een ballerinaboom, ofwel kolomfruitboom. Deze miniboompjes hebben geen takken, maar produceren heel behoorlijk. Zowel ‘Conference’ als ‘Doyenne du Comice’ zijn zelfbestuivend.
Quality time. Dat is alle tijd die je besteedt aan het kweken van fruit.


Rozenbottels; wit- of rozebloeiend, met een heerlijke geur,
in Nederland net zo goed als in Denemarken aan de Vejlefjord!
Rozenbottel. Heerlijk geurende bloemen roze of wit, bottels rood. Hondsroos (Rosa canina) en rimpelroos (Rosa rugosa) leveren bottels voor rozenbotteljam. De bottels hebben een hoog vitamine C gehalte, naast vitamine A, B1 en B2. Laat ook wat aan de struik hangen: in de winter overleven vogels als de koperwiek dankzij jouw rozenbottels.
Slijmappel. Deze appel (Aegle marmelos) behoort tot de wijnruitfamilie (Rutaceae). Het is een tot vijftien meter hoge boom met korte stam, die van nature voorkomt in Zuid-Azië: India, Myanmar, Pakistan, Bangladesh en Indochina. Gezien ons klimaat moeten wij deze slijmappel helaas vergeten.
Tamme kastanje. Deze boom gedijt bij voorkeur in het Middellandse Zeegebied, maar is al door de Romeinen in ons land ingevoerd, voornamelijk in het zuidoosten. Gezien de opwarming van de aarde zouden we hier misschien ook eens zo’n boom kunnen proberen, om kastanjepuree te maken: ‘crème de marron’. Of ‘marrons glacés’, ook niet te versmaden!
Uien. Geglaceerde uien dan?!


Kruisbessen; deze zijn groen en dat heeft ook wel wat.
Vlierbes. Zou iedereen moeten hebben. Bloesem(limonade) helpt bij het afdrijven van zweet en verkoudheid. De bessen zijn rijk aan vitaminen; lekkere jam, maar je kunt er ook wijn mee maken. Of thee trekken van blad en bloesem.
Witte bes. Heeft dezelfde kwaliteiten als de rode bes.
Xylotheek. Een verzameling hout van verschillende boomsoorten. Het zijn kleine kistjes die eruitzien als boeken, met in elk onder andere de beschrijving van de betreffende boomsoort. Deze documentatiemethode wordt vrijwel niet meer gebruikt: we kunnen dus rustig op onze houtjes bijten.
Zwarte bes. Doet u mij nu maar een glaasje cassis!

Juni 2014