vrijdag 5 juli 2019

HOOGTIJ MET DE GEUR VAN BOSGROND

Heggenmussen

Hoogtij: een mooi woord met niet alleen een letterlijke en feestelijke betekenis, zoals in hoogtijdagen, maar ook een overdrachtelijke. Dan hebben we het over een ‘bloeiperiode’ en die is nu in volle glorie aangebroken. We vieren de zomer en het is hoog tijd om te genieten van de resultaten van ons werk in de tuin. Want zoals alles in het leven: het komt je niet aanwaaien. Even afgezien van de onkruidzaadjes die, zoals die van de paardenbloemen, elegant op een zucht van de wind in je tuin landen. 


'Pluis', all over the place!
Gelukkig is de zon ons ter wille: die maakt nu overuren zodat wij tuiniers dat ook kunnen. En dus na het avondeten, lekker buiten op het terras, nog even de tuin in. Nagenieten van de gedane arbeid en dan natuurlijk toch weer tegen een tak aanlopen die dringend gesnoeid moet worden. ‘… want alles wat je nú doet, hoeft morgen niet meer,’ zei mijn vader, die ook niet van ophouden wist.
De tuin vaart er wel bij - en de tuinier ook. Want onkruid laat zich niet gauw uit het veld slaan, dus ook niet uit de tuin, en duikt altijd weer op. Het verwijderen neemt een prominente plaats in in het rijtje ‘tuinklussen’. Spuiten met een onkruidverdelger is natuurlijk uit den boze. 
Vespula vulgaris ofwel: Gewone wesp
We moeten ook zuinig zijn op al die kleine stille werkers, insecten, waarvan een groot deel zo niet als bestuiver dan wel als voedsel voor hogere organismen ons hun diensten bewijzen. En ook zij beleven nu hun hoogtijdagen. 

Tip: heb jij ook een bijzondere aantrekkingskracht op prikkende en bijtende insecten, smeer dan vóór het tuinieren je onverpakte lichaamsdelen in met een anti-muggenmiddel; er is een interessante markt voor deze middelen. Of zoek op internet naar ‘de beste zelfgemaakte middelen tegen muggen’. En dan terug naar de tuin. 

Uit ervaring weet ik dat het handmatig wieden in een dicht beplante tuin ook een hernieuwde kennismaking kan zijn met oude getrouwen, waarvan je soms zelfs de naam niet meer weet, maar die zich nog steeds van hun beste kant laten zien. En met je neus erbovenop wordt het ook een hernieuwde kennismaking met de individuele planten. Sommige dreigen het onderspit te delven, om in tuintermen te spreken, onder opdringerige buurplanten: daar moeten keuzes gemaakt worden. Wie krijgt de ruimte en wie wordt cadeau gedaan of verdwijnt in het composteringsproces? Die laatste mogelijkheid is trouwens niets anders dan een uitgestelde comeback in de tuin: daar is ook wat voor te zeggen. 


Verrassing in het compostvat: de metamorfose van
een pissebed!
Het composteringsproces: mooi als dat in je eigen tuin kan plaatsvinden, in een compostbak of -hoek. Het proces moet even op gang komen, maar dan snijdt het mes ook aan meerdere kanten. Denk eens aan alle energie waarop bespaard wordt: je  tuin- maar ook je dagelijkse groente- en fruitafval hoeft geen kilometers meer te maken per (vuilnis)auto en zelf hoef je niet meer op pad om zakken compost aan te schaffen. Win-winsituatie. 
Wil je liever geen plastic bak, dan zijn vier paaltjes met gaas een prima alternatief. Eenmaal een enthousiast composteerder is dat een extra stimulans om je tuin regelmatig bij te houden, want er is natuurlijk wel wat tuin- en groenteafval voor nodig om het proces op gang te brengen en te houden. Het kan ook geen kwaad om ‘de hoop eens om te zetten’. Voor een compostbak betekent dat: leegscheppen en alles door elkaar weer terug scheppen. Dat is ook dé manier om bij de bodemplaat te komen. Die is geperforeerd in verband met de noodzakelijke beluchting, maar in de praktijk, bij mij tenminste, raken de gaatjes al gauw verstopt. Dat heeft waarschijnlijk ook te maken met mijn aanstampen (met de schop) van de inhoud van de bak, voor een goed contact (!), waarna ik op meer plaatsen een bezemsteel in het groenafval druk en die goed ronddraai: voor de toch wel noodzakelijke beluchting. Onder het motto: elke chef zijn eigen recept. Enfin. Dan is het toch fijn als je zo’n plaat eens even goed kunt schrobben; zeg maar: de plaat poetsen. O nee, dat is ervandoor gaan - dat werkt niet. 


De plant poetsen: dat doen deze slakken voor mij - brrrr.
En dan! Het hele proces heeft natuurlijk tijd nodig, zéker in het begin. Maar op een dag is het zover en kun je met donkere kruimige compost je planten verwennen, zodat ze mooi bladgroen leveren - voor de compostbak - en hoogtij met de geur van bosgrond in je tuin.



TUINKALENDER

TUINKALENDER

 Hoogzomer: soms moet er gesproeid worden. Maar maak eerst een kuiltje: misschien is alleen de bovenste laag aarde zo droog en hoeft er nog geen water bij. 

 Is het wél nodig, doe het dan met beleid: het is schoon drinkwater. 

 Rozen bloeien lang: geef ze een steuntje in de rug met wat mest. 


 Houd de tuin fleurig en knip uitgebloeide bloemen af: in de compostbak werken ze aan een comeback. 

► Altijd onkruid wieden. 

 Met mijn gecombineerde schep/onkruidsteker van het merk Hori Hori, met ook nog een snijkant, heb ik daarvoor in één keer alles bij de hand. 

Groninger Kroon
 Wil je liever grote appels en peren oogsten in plaats van heel veel kleine, dun ze  dan nu uit tot twee in plaats van drie of vier bij elkaar. 

 Warm, koud, nat of droog: verlies de slak nooit uit het oog! 

 Pakken donkere wolken zich samen, ga dan nog gauw vóór de bui met wat mest langs de planten. 

 Bind alle klimmers regelmatig aan, zodat ze op regen en wind zijn voorbereid. 

 Ga je op vakantie, laat dan behalve gevulde gieters en een opgeruimde tuin een (kort) lijstje met aandachtspunten achter voor de oppas.


TUINFOTO'S JUNI 2019


TUINFOTO’S


4 juni 2019
Een larve van het lieveheersbeestje op de deksel 

van de regenton



Clematis recta purpurea

Verfomfaaide merel

In het compostvat voltrekt zich ...

... de metamorfose van een pissebed

terwijl er ook een prachtig insect landt:
moet ik nog 'even' opzoeken
(aanklikken voor vergroting!)

De zwanen laten zich niet onbetuigd en bewaken
hun kleintjes met argusogen en de vleugels al een
beetje 'in de aanslag'

Roos 'hoe heet ze ook alweer' komt mooi in bloei
boven het 'pergolaterrasje' 

Slakken, wáár je maar kijkt ...

... kom, jonge merel, dóe er iets aan!

9 juni 2019
Fietstochtje naar Hoeksmeer met een bezoek aan molen
De Meervogel, waar die dag een aardige mevrouw alles
over kon vertellen en waar zomaar drie zwaluwen op een rijtje
zaten langs de drooggevallen sloot.

12 juni 2019
Naaktslakkenfestival bij Prins in de achtertuin,
met kruipend buffet - mis het niet!!


woensdag 8 mei 2019

NIEUWE ARTIKELEN


NIEUWE ARTIKELEN VERSCHIJNEN 
IN JULI 2019


Het is weer mei, bijna zomer en de tuin explodeert. 
Misschien wel de mooiste tijd van het jaar, nu alles 
er zo fris en uitbundig bij staat; het  is één grote be-
lofte van wat allemaal  nog komen gaat. Vogels zijn
druk met nestelen en eieren leggen en wij sjouwen 
met tuingereedschap,  planten en zakken potgrond
 voor  de  eenjarigen;  het  buitenleven  neemt weer 
een aanvang. Geniet ervan!


VERKEREN VERKEERDE VERKEERD


In míjn tuin ...

… kan het verkeren. Niets nieuws onder de zon, want we danken deze spreuk, het kan verkeren, aan schrijver en dichter Gerbrand Adriaenszoon Bredero (1585-1618), die er zelfs zijn lijfspreuk van maakte. Bredero schreef zowel treur- als blijspelen, maar ook gedichten en kluchten. ‘De klucht van de molenaar’ werd in 2007 ‘en plein air’ opgevoerd achter de Widde Meuln in Ten Boer. Een klucht is altijd leuk en loopt ook altijd goed af. 

Maar in mijn tuin kan het verkeren zomaar de verkeerde kant opgaan nu zich in het vroege voorjaar wéér meer zaailingen van de sneeuwklokjes hebben aangediend. Terwijl ik daar al meer dan genoeg van had. Eigen schuld, dikke bult: nóg zo’n spreuk. Lieve help, ik schud ze zo uit mijn mouw, die spreuken - dóe er iets mee! 


Want plotseling kwam de lente, veel eerder dan verwacht, met een week lang temperaturen ver boven het gemiddelde. Ik ging direct uit de startblokken. Wieden, snoeien, selecteren en uitgraven, aanharken, opbinden, planten (groenten in het moestuintje!), maar natuurlijk ook uitblazen op het terras met door mijn man aangedragen biertjes.
En dat alles afgewisseld met buurtuinbezoekjes en buurtgesprekjes op de stoep, want op zulke dagen komt iederéén naar buiten: ‘… en ’t lijdt niet lang, of ’t buurverhaal is drok te gang’ (vrij uit A.C.W. Staring’s Het Kameleon). 

Iris reticulata
Ondertussen lieten de sneeuwklokjes hun witte bloemblaadjes vallen; vele groene zaaddoosjes bleven achter. Nog even en ik kan concurreren met de Keukenhof. Ik zou de klokjes eens flink moeten uitdunnen en eigenlijk ook meteen de daad bij het woord voegen. Helaas bleek de vroeg ingezette lente ook hét moment voor andere bolgewassen en zelfs al vaste planten om de kop op te steken. Daartussen gaan graven naar boventallige bolletjes van sneeuwklokjes is natuurlijk ondoenlijk. Het kan dan wel verkeren, maar vroeger, op de lagere school al, heb ik geleerd hoe je werkwoorden dient te vervoegen en dat loopt bij ‘verkeren’ niet goed af: verkeren, verkeerde, verkeerd!
Hoe nu verder? Mijn tuin is nu eenmaal geen Keukenhof, met elk jaar een miljoen bezoekers, dus daar hoef ik geen rekening mee te houden. Om te beginnen ga ik toch maar zoveel mogelijk zaaddoosjes plukken. Ík heb er geen zin in, maar hét heeft natuurlijk wél zin.
Mocht mijn tuin het volgend voorjaar toch nog te veel naar sneeuwklokjeswit verkeren, dan zal ik een heus bloemenstalletje inrichten om daar schattige sneeuwklokjesboeketjes (scrabblewoord!) aan te bieden. Niet verkeerd, uit een volle voorjaarstuin!

Mei 2019 

VROEGER WAS ALLES BETER

Heggenmussen 


April doet wat hij wil (zich nukkig verzetten tegen beter weer), maar nu is het mei en alle vogels leggen een ei. En wij zijn ook weer blij! Geen gemopper meer op de kou en al die nattigheid (‘naddigheid’ zegt Harma, weervrouw van RTV Noord), dáár zijn we voorlopig vanaf. Maar we beseffen niet half hoe we het in ons kikkerland getroffen hebben, met al die afwisseling en vier keer per jaar een ander klimaat. Zo heeft iedereen altijd iets om naar uit te kijken, want smaken verschillen en dat geldt ook voor de beleving van het weer.

Eikenbladsla, kruiden, blauwe bessenstruik,
bieslook en ruimte voor nog méér!
En natuurlijk ook voor wat je op je bord krijgt: ‘lust ik niet’ komt nog altijd voor, maar heb je een tuin, dan kun je in ieder geval verbouwen wat jij en je huisgenoten lekker vinden. En ook nog biologisch en dynamisch! 

Waar nu geoogst wordt, 
kan binnenkort iets ander groeien
Maar hoe en wat? Daar hebben we de boekwinkel voor: je kunt er door de bonen de bos wortelen niet meer zien, zoveel literatuur ligt daar verzameld over het onderwerp ‘moestuin’. In de afgelopen jaren is in ieder geval het aanbod in die sector gigantisch gegroeid, maar ook thuis voor de buis worden we bediend. Al zijn daar wel wat kanttekeningen bij te plaatsen.
Tuinprogramma’s op de Nederlandse televisie zijn eigenlijk niet meer dan één groot reclameblok voor de sector en dan gaat het vooral om de ‘hardware’ tuinproducten. Veel tegelwerk: voor de driezitstuinbank met brede armleggers, de buitenkeuken en niet te vergeten de jacuzzi, zodat je buiten alles kunt doen wat je binnen ook doet. Maar het blijft wel een tuin, hè, dus langs de schutting wordt een halve meter volgegooid met tuingrond, waar vervolgens wat exoten een plek krijgen en waar dan ook nog wat bodembedekkers in gedouwd worden, zegt Rob Verlinden. 


Carol Klein
Monty Don
Nee, dan Gardeners’ World, BBC2! Elke vrijdagavond om 21.30 uur, met een herhaling, ook BBC2, op zondagochtend, 9.35 uur. Zelfs als je het Engels niet voor 100% machtig bent, is het een geweldig tuin-programma, gespeend van welke reclame dan ook. Gewoon informatief, met praktische tips en inspirerende voorbeelden. En niet alleen in de (moes)tuin van presentator Monty Don, maar ook in andere tuinen.

Blijft natuurlijk overeind dat je baas bent in eigen tuin én dat je daar dus ook eetbare planten in kunt zetten, die je jaar in jaar uit blijven bedienen. 


Abraxas grossulariata of wel Harlekijn
En omdat ‘vroeger alles beter was’ heb ik bij antiquariaat Berger & De Vries in Groningen niet geaarzeld toen ik daar het boekje ‘Fruit uit eigen tuin’ (1962) van L.C. Oele en C.L. de Wilde zag liggen. Alleen de omslag al: rode en blauwe bessen, een appel, frambozen en aardbeien én een vlinder. Die zoeken we even op. Het blijkt een Harlekijn te zijn, voor de kenners: Abraxas grossulariata. Wéér iets wijzer geworden.


En nu lezen! In dit boekje gaan de schrijvers grondig te werk en wordt uitvoerig ingegaan op organische meststoffen, maar ook stoffen als kalkammonsalpeter (stikstof), 8 tot 10 kilo per are, superfosfaat (fosfor), 3 tot 4 kilo per are en patentkali (kalium), 7 tot 8 kilo per are (100 m²). Dit klinkt in ieder geval dynamisch. Ook het ‘dierenrijk’ wordt besproken en dan met name de boosdoeners: aaltjes, die ‘met het blote oog niet of nauwelijks zichtbaar zijn’, insecten en spinachtige dieren, waaronder ook maden, en ook vogels. Maar die laatste soort is als boosdoener een twijfelgeval: ‘Als een merel aan Uw rijpe aardbeien zit te pikken, is hij schadelijk, maar als diezelfde vogel slakjes eet, is hij nuttig.’ En het gaat nog verder: ‘En hoort ge hem zijn hoogste lied uitjubelen, dan zoudt ge zo’n vogel toch niet willen missen.’ Gelukkig meldt de schrijver ook dat de meeste vogels ‘middels de Vogelwet 1936’ beschermd zijn. Hoofdstuk IV behandelt het gebruik van bestrijdingsmiddelen met niet alleen een ‘Waarschuwing’ die maar liefst tien ‘regels’ telt, maar ook de raad geeft: ‘Denk hierbij aan kinderen en huisdieren, die (wellicht onverhoeds) in uw tuin kunnen komen.’
Tot slot wordt in dit hoofdstuk een ‘Veiligheidstermijn voor de te gebruiken bestrijdingsmiddelen’ gegeven: maar liefst veertien middelen, waaronder koperoxychloride en parathion! Maar dan hebben we het ergste wel gehad, afgezien dan van ‘Ziekten en beschadigingen’: zwamziekten, stambasisrot, schurft, vruchtrot - je kunt het zo erg niet bedenken of het kwam voor.
Wie zei dat toch: “Vroeger was alles beter”? 

dinsdag 7 mei 2019

TUINKALENDER


TUINKALENDER

Half mei: tijd om de buxus te snoeien, liefst op een bewolkte dag, en aansluitend graag buxusmest toedienen om weer op krachten te komen.

Een goed opgeladen snoerloze heggenschaar werkt het gemakkelijkst, ook bij andere hagen en heggen.

Het gazon moet nu wekelijks gemaaid worden en zal wat mest op prijs stellen. Bij voorkeur op een regenachtige dag.

De inmiddels afgeharde kuipplanten en in potten geplante zomerbollen kunnen ook buiten overnachten, nu er geen nachtvorst meer te duchten is.

Niet alleen onkruid wieden, maar ook uitgebloeide bloemen verwijderen.

Vogels zijn druk met gezinsuitbreiding, maar gun ze ook een moment voor zichzelf in een schoon vogelbad.

Plaats zo’n bad op een standaard in de border: dan besproeien ze daar meteen de planten.

En strooi koffiedik onder nest en bad: dat loopt niet lekker voor poezenbeestjes.

► In droge tijden de gieter ter hand nemen, vooral voor potplanten.

Die zien daar ook graag wat vloeibare mest in.

Wind de algen in je vijver om een stokje en plant er waterlelies: een schuilplaats voor de vissen, een zitplaats voor de kikkers.

Neem vooral ook een mooi boek of BLAD ter hand, in een luie stoel op een zonnig terras en geniet!



TUINFOTO'S

TUINFOTO’S  


5 maart 2019
Zachtgetinte Helleborus en lavendel luiden een nieuw seizoen in, zachtjes

11 maart 2019
Het weer slaat om; mijn moestuintje staat blank

12 maart 2019
Het water is alweer gezakt, het buitenleven
gaat  door en de duif poetst zijn veren
28 maart 2019
Nieuw in mijn tuin: ra ra wie is dít?!
Zoeken we nog op.
Tijd op sla te planten.
Afstrooien met koffiedik, want dat glibbert niet
lekker voor slakken.

woensdag 3 april 2019

TUINFOTO'S APRIL


TUINFOTO’S


5 april 2019
De krentenboom komt in bloei


9 april 2019
Helleborus, nieskruid, steelt de show

en de kievitsbloemen, Fritillaria, doen mee,

net als de schoenlappersplanten, Bergenia.

Het groen is als altijd goed vertegenwoordigd,

12 april 2019
maar de drie Acers Pseudoplatanus Brillantissimum
voegen al wat kleur toe

13 april 2019
En dan passeert er toch weer een hagelbui

... het is nog even geen voorjaar

17 april 2019
maar dit donzige vogeltje doet er al wel aan denken

20 april 2019
en anders de nu mooi uitgelopen bladeren van de Acers wel!

28 april 2019
Een beauty, deze geranium,

maar deze smeerwortel, Symphytum, doet er niet voor onder.

De krentenboom belooft een goede oogst
voor onze gevederde vriendjes.