MAART/APRIL

TUINKALENDER

► De meeste planten zijn nog in rust, maar onkruid is van alle tijden: wieden dus.

► Het lelijk geworden blad van de kerstrozen, Helleborus, mag ook weg. 

► Plant eens een groenblijvende bodembedekker tussen deze ‘rozen’, bijvoorbeeld Sedum spurium of mansoor, Asarum.

► Dan handschoenen aan en de ‘echte’ rozen snoeien.

► Struikrozen snoei je diep terug; vijf (halve) takken zijn genoeg voor een mooie struik.

► Bij klimrozen wordt alleen het dode hout verwijderd. Goed aanbinden.

► Knip oude bloemen uit de (pluim)hortensia’s en hortensia ‘Annabelle’ vlak boven het eerste paar bladknoppen eronder.

► Geen vorst meer overdag: verjong de vlinderstruik, Buddleja, en snoei hem terug tot op 30 cm.

► Verdeel mest tussen de planten. 

► Schrob het vogelbad en ververs het water regelmatig - ze drinken het ook.

► ‘Spring is in the air’: borstel de nestkasten schoon.

► Ruim niet álles op in de borders: nestmateriaal voor de vogels.

► Zijn de slakken al op de been? Ook goed voor vogels, maar funest voor planten.

► Weetje: een slak legt in april wel 400 eitjes die na drie weken uitkomen. Voortplanting van de jonkies volgt na twee maanden.

► Controleer de grasmaaier: het maaiseizoen is in aantocht.

► Veeg/schrob het terras en haal de kussens van de tuinstoelen uit de hoezen, zodat je de eerste zonnestralen comfortabel kunt opvangen.

► En niet meteen naar het tuincentrum hollen: wacht even af wat er allemaal opkomt.

► Bovendien, het kan nog steeds vriezen en dan vallen er dooien - in de nieuwe aanplant.

TUINFOTO'S FEBRUARI

TUINFOTO’S

1 februari 2019
Maar liefst 8 meeuwen op een rij!

Één is er gevlogen; de rest is nog bezig met de besluitvorming

14 februari 2019
De tuin is een warboel, maar de sneeuwklokjes hebben er
zo te zien geen last van

... en ik eigenlijk ook niet.

27 februari 2019

Bezoek aan het Drents Museum in Assen, 

hier een onverwachte ontmoeting met een 

Leptoglossus occidentalis ofwel 

een bladpootwants(!)

... en even later een lieveheersbeestje!
Dat verwacht je niet, 😊, in het Drents museum.

NIEUWE ARTIKELEN

NIEUWE ARTIKELEN VERSCHIJNEN 

IN MAART 2019

Bladeren vallen af  en bloemen  vergaan
maar de merel in bad blijft altijd bestaan!
Een rottende appel of een rottende peer:
ook in de winter
vraagt de merel niet om meer!

MEDITERRANNEE

In míjn tuin ...

… heeft Koning Winter vrij spel, in de rust tussen herfst en voorjaar. Zowel de beroeps- als de amateurmeteorologen waren er in het late najaar van 2018 nog niet uit welke kant van deze koning we deze winter te zien zouden krijgen. Omdat ik toch graag wilde weten waar ik aan toe was, zocht ik op het alwetende internet en stuitte op maar liefst 17, zéventien, tekenen die veel sneeuw voorspellen. 

'Onze' specht: vaste klant

Er zijn heel leuke bij, zoals die van de spechten die bomen met elkaar delen. Onder het motto: op een kluitje in de boom zitten is warmer dan in je eentje op zo’n kale tak. Ook leuk: de nekharen van koeien zijn bij sneeuwval dikker dan normaal, lees ik. Wie heeft in de afgelopen zomer wat nekharen van koeien uitgetrokken, zodat we dat kunnen nameten? Een ander signaal kan komen van hardnekkige mist in augustus: kan iemand zich dat nog herinneren?

En mocht je onverhoopt in huis een kleine colonne muizen aantreffen, op zoek naar eten, dan mag ook dat beschouwd worden als een signaal om toch vooral ook zelf een noodvoorraadje aan te leggen. Wel op een voor muizen onbereikbare plek natuurlijk. In de ijskast dan maar. 

Kleine kudde kleine zwijntjes ...

En mocht je in de afgelopen herfst kleine kuddes zwijnen hebben zien passeren, op zoek naar kauwhout, dan mag ook dat opgevat worden als een aansporing om vooral nog wat extra brandhout in te slaan. Verder zijn in een strenge winter buiten meer eikels te vinden dan voorheen en de ganzen zijn trouwens in de afgelopen herfst vroeger dan normaal vertrokken naar ijsvrije zones. Zíj wel.

Gelukkig is er in dit kersverse nieuwe jaar ook alweer uitzicht op een kersvers nieuw voorjaar. We merken er nog niet zoveel van, maar het lengen van de dagen heeft een aanvang genomen. De tuin neemt het er nog even van; er heerst rust, zonder gespit, gepluk, gegraaf, geknip en gezaag. 

Hoewel: een bosje sneeuwklokjes in een lief klein vaasje is natuurlijk niet te versmaden. De eerste klokjes zijn nu al te zien, maar er zijn ook soortjes die later in bloei komen, tot zelfs pas in april. Hommels en honingbijen zijn er blij mee, met deze typische stinzenplant. En ik zelf natuurlijk ook, met deze eerste tekenen van bloei. De meest voorkomende sneeuwklokjes, de ‘gewone’, behoren trouwens tot de familie van de narcissen. En wij vinden deze stinzenplant dan wel typisch Hollands, ‘bolland’, maar oorspronkelijk komt dit bolgewasje toch echt uit Zuid-Europa: een stukje Mediterranee in mijn Hollandse wintertuin. 

Sneeuwklokjes, ook buiten niet te versmaden ...

GOEDE VOORNEMENS

Heggenmussen 

Wat fijn: een heel nieuw jaar ligt voor ons, met ontelbare mogelijkheden om het nu eens goed aan te pakken, om er echt een goed jaar van te maken! Want moed verloren, al verloren en zo zijn we niet getrouwd. Ik wens iedereen dus het allerbeste in 2019, met de wetenschap dat het mensenwerk blijft en ook 2019 geen perfect jaar zal worden. Maar laten we het vooral proberen!

De tuinsector is voortvarend van start gegaan met een rijtje verkiezingen. Dé tuin van het jaar 2019 zal in ieder geval niet in onze omgeving te zien zijn: van de zes genomineerde ligt die in Zwolle het dichtst in de buurt. En eigenlijk is de titel misleidend, want wij, gewone huis-, tuin- en keukentuiniers, komen niet in aanmerking. Het gaat hier om beroepseer: om professionele bedrijven met tuinmannen en -vrouwen die er verstand van hebben. Daar kunnen wij hobbytuiniers met ons toentje dus niet aan tippen. Gelukkig maar: nu hoeven we ook niet mee te doen met elk jaar weer een nieuwe trend of kostbare plantenverzamelingen of zelfs het planten van volwassen bomen.

... en alle bomen en boompjes tellen mee,
met of zonder specht ...

Maar mocht je net verhuisd zijn naar een nieuwbouwwoning met een nieuwbouwtuin dan ligt daar een wereld aan mogelijkheden aan je voeten. Het thema van LTO cultuurgroep Laan-, Bos- en Parkbomen voor de boom van dit jaar luidt: ‘Schaduw gevende Bomen’. Dit thema sluit naadloos aan bij de ontwikkelingen in ons klimaat. De afgelopen zomer was de warmste ooit, waarin trouwens ook het droogterecord werd gebroken, met zelfs onbevaarbare rivieren. Dat is een zorgelijke ontwikkeling. En wij Nederlanders zijn niet de enigen die ermee te maken hebben.

Van 3 tot 14 december kwam de wereldtop bijeen op de Klimaatconferentie in het Poolse Katowice om daar de wereldwijde klimaatverandering te bespreken. Er is meer groen nodig voor de verdamping van al het regenwater, maar ook voor verkoeling, nu de aarde meetbaar opwarmt. Tegeltuintjes zijn uit den boze: daar moet iets op bedacht worden om de eigenaren over de streep te trekken. Maar behalve meer groen moet er ook meer aandacht komen voor de watervoorziening van ons groen. Het aanleggen van een ‘wadi’ komt voorbij. Maar wat is dat?

Een wadi is eigenlijk een drooggevallen rivierbedding, waar in natte periodes grote hoeveelheden neerslag hun weg vinden. Ze komen ook voor in woestijnen, waar reizigers de droge beddingen vaak als pad gebruiken. Door een combinatie van neerslag en grondwater kan er soms een onverwacht grote hoeveelheid water door de beddingen stromen, waarbij helaas ook mensen verdrinken. Zover zal het in de tuin niet komen; het gaat hier uitsluitend om een wadi in de functie van waterreservoir en minder belasting voor de riolering. Straten en daken zijn dan niet meer verbonden met het riool: regen wordt via een ‘hemelwaterriolering’ of over maaiveld naar de wadi afgevoerd waar het in de bodem wordt opgenomen of uiteindelijk afgevoerd naar oppervlaktewater: sloten, rivieren of kanalen.

Aan toepassing in bestaande bebouwing hangt uiteraard een prijskaartje: alleen de zon gaat voor niets op en dat is dan in het kader van de verdamping mooi meegenomen.

Een andere mogelijkheid is nog steeds de grindkoffer: een ondergrondse wateropvang van waaruit het regenwater verder in de bodem kan zakken. Eigenlijk een eenvoudig systeem, waarbij een flinke kuil gegraven wordt, die je bekleedt met anti-worteldoek en vult met grind. Afdekken met anti-worteldoek en een laag tuingrond: voor gras of plantjes.

Op een financiële tegemoetkoming hoeven we, zeker in déze kabinetsperiode, niet te rekenen. Misschien op termijn een aanpassing in de onroerendgoedbelasting? Nee, dat kunnen onze gemeenten niet missen. Huur- en nieuwbouwhuizen opleveren met een standaardtuin, ‘all inclusive’ dan? Of in het onderwijs meer aandacht genereren voor een groene leefomgeving? Jong geleerd, oud gedaan is nog steeds van toepassing. Kortom: het bedenken van oplossingen is geen probleem. Het gaat zoals altijd om de uitvoering; neem er nog een regenton bij!

Een opsteker vond ik op maandag 3 december jl. bij de NOS het programma ‘Wat een weer!’ In dit programma, op de dag waarop in Polen de VN-Klimaatconferentie begon, werd teruggekeken op een  jaar waarin meerdere weerrecords sneuvelden. De opwarming van de aarde lijkt onomkeerbaar. Maar behalve onomkeerbare feiten kwamen ook oplossingen voorbij. We moeten ons bezinnen op het verbruik van fossiele brandstoffen, maar ook op het transport van alles waar we over willen beschikken en het verminderen van de vleesconsumptie.

Meenemen in de goede voornemens voor 2019!  

JANUARI/FEBRUARI

TUINKALENDER

► Het afgelopen jaar, 2018, gaat de geschiedenis in met de warmste zomer ooit én het droogterecord.

► Maar ook met de VN Klimaattop in Polen: er is meer ‘groen’ nodig voor verdamping en verkoeling en natuurlijk de opvang van neerslag. Hoe kunnen tegeltuinen vergroend worden?

► En zal het deze winter nog gaan vriezen?

► Zo ja: haal vorstgevoelige planten in pot dan op tijd naar binnen en dek gevoelige buitenplanten af.

► Een zak zand voor gladheidsbestrijding kan altijd nog van pas komen bij verzakte maar onmisbare tegels. 

► Officieel is het niet verplicht om de stoep voor je huis ijsvrij te houden, maar je kunt het ook zien als een gewaardeerde noaberplicht.

► En als je dan toch buiten bent, loont het de moeite om wat onkruid te wieden. Want dat groeit ook in de winter.

► Daarna binnen de catalogi van bollenverkopers en tuincentra napluizen op nieuwe aanwinsten voor de zomer. De ene dahlia is de andere niet!

► Wel nog even wachten met het planten: tot na de laatste nachtvorst.

► Als je in het najaar geen voorjaarsbollen hebt gepoot dan kun je ze, voor na de vorst, bloeiend en wel vinden in de tuincentra.

► In het weekend van 25 tot en met 27 januari is het weer tijd voor de Nationale Tuinvogeltelling. Zie www.tuinvogeltelling.nl en tel een half uurtje mee.

► Bij slecht weer de foto’s van het afgelopen tuinjaar nog eens bekijken - en alvast de namen van je planten repeteren!

TUINFOTO'S

TUINFOTO’S

17 januari 2019
Het heeft gehageld.

23 januari 2019
Het heeft gesneeuwd

Witte mutsjes voor de nablijvers in de tuin

24 januari 2019
... gelukkig hebben we de pinda's nog

en gelukkig is daar de pot met vogelpindakaas

24 januari 2019
... en nog een laatste 'bes' in de meidoorn
... maar die lusten ze niet

31 januari 2019
vijf meeuwen op een rij,
óp naar februari!

SNEEUWVLOKJES OF SNEEUWKLOKJES?

Heggenmussen

Benieuwd naar het verloop van deze winter zoek ik op internet naar een winterweersvoorspel- ling en zoals altijd zijn de meningen verdeeld. In Amerika wordt voor Europa de misschien wel warmste  winter  ooit  voorspeld.  Dat  heeft  te  maken  met de temperatuur van het zeewater (warm) in ons (Europees) deel van  de Atlantische Oceaan.  Maar een ‘definitieve winterweer- voorspelling voor 2022’ is koud en droog met in de tweede helft mogelijk langdurig winterweer. De  temperatuur lijkt o gebruikelijke niveau te blijven, maar het kan soms ook kouder zijn. Tja, winter. En daar moeten we het dan maar mee doen; we laten ons verrassen.   

Ondertussen kan het geen kwaad om vorstgevoelige kuipplanten bij de achterdeur te stationeren, voor het geval dát. En is de sneeuwschuiver binnen handbereik? Wordt vorst aangekondigd, laat dan de houten regenton een eind leeglopen en keer gieters ondersteboven, want beter ten halve gekeerd dan ten hele bevroren. En dat is het dan wel zo’n beetje, wat werkzaamheden in de tuin betreft.

Mijn huidige regenton is van kunststof:
niet mooi, wel vorstbestendig.

Naast de voorbereidingen voor de feestdagen in de laatste maand van het jaar is er tussendoor vast ook tijd om de gedachten eens over de tuin te laten gaan. Dat is óók een onderdeel van tuinieren. Gras hoeft niet meer gemaaid te worden, heggen en hagen houden een winterslaap, al het gebladerte dat daarvoor in aanmerking kwam is gevallen en opgeruimd/verzameld, watergeven en sproeien hoeft niet meer en nieuwe planten kun je nu beter op een verlanglijstje zetten dan in de tuin. Enthousiaste tuiniers zouden voor de winter eigenlijk een andere hobby moeten hebben; wat mijzelf betreft liefst iets ‘indoors’, hoewel een lange wandeling door een al dan niet winters landschap natuurlijk ook fijn buiten en leuk is.

Mijn 'voorraad' tuinboeken, in de loop van decennia
verzameld - ik hoef mij nooit te vervelen, ook niet in
de winter...

Tuinprogramma’s op tv zijn opgeschort tot het voorjaar, maar wat te denken van tuinliteratuur? Er is een uitgebreid aanbod op dat gebied. Het leest niet als een roman of een gedichtenbundel, is zéker niet spannend, maar wel heel informatief en je hoeft deze literatuur ook niet in één keer uit te lezen. Mijn boekenkast puilt uit van de tuinboeken, waaronder die van Christopher Lloyd (Flower Garden) via Tuinieren voor de Geest (Sue Stuart-Smith) tot Duurzaam handboek voor de luie tuinier (Loethe Olthuis) en nog een ouwetje van Dr. P. Zonderwijk: De bonte berm (1979) over de rijke flora en fauna langs onze wegen. ‘De bermen langs onze wegen bloeien weer. Door een gewijzigd ‘groenbeleid’ veranderen de saaie groene grasbermen langs onze wegen steeds meer in kleurige, kruidenrijke natuurstroken.’ Dat inzicht is later weer verloren gegaan, maar tegenwoordig is er sprake van een ‘uitgekiend bermbeheer’, waarmee alle belanghebbenden zoals insecten, kleine dieren, vogels en vleermuizen, weer veilig hun leefgebieden kunnen bereiken. Het lijkt een verhaal van vallen en opstaan. En uiteindelijk voortschrijdend inzicht.

Jammer dat J.C. Bloem (1887-1966) dit niet heeft mogen meemaken. Zie zijn gedicht ‘De Dapperstraat’, waar hij overigens ‘domweg gelukkig’ was: ‘Natuur is voor tevredenen of legen. En dan: wat is natuur nog in dit land? Een stukje bos ter grootte van een krant, een heuvel met wat villaatjes ertegen.’ Kortom: je hoeft niet persé naar buiten om van natuur te genieten - maar het is toch aan te bevelen. 

Nóg een winterbloeier: Helleborus foetidus
bloeit tot de lente zich aandient.

Je kunt zelfs nog nieuwe planten aanslepen die nu bloeien, zoals de kerstroos: Helleborus niger, of de sneeuwbal, Viburnum bodnantense, met trosjes roze bloempjes die ook nog geuren. Dat doen de gele bloemen van de winterjasmijn, Jasminum nudiflorum, ook, wel tot eind februari. Nog een geurende winterbloeier is het struikje Sarcococca hookeriana, met zwarte besjes. Je moet er wel een beetje geduld voor opbrengen: het heeft 10 jaar nodig om de uiteindelijke hoogte van 80 centimeter te bereiken. Dat geldt ook voor familielid Sarcococca ruscifolia, met rode besjes, zij het dat die uiteindelijk een hoogte van 1,5 meter bereikt. Sarcococca hookeriana humilis, met een bescheiden hoogte van 30 tot 50 centimeter, is getooid met zoete bloemetjes en in de winter donkerpaarse bessen aan rode takken. En om de verwarring compleet te maken is er ook nog Sarcococca confusa, 1 meter hoog, met rode, later zwarte, besjes. 

Maar nu eerst: sneeuwklokjes planten! 

NIEUWE ARTIKELEN

NIEUWE ARTIKELEN VERSCHIJNEN 

IN JANUARI 2019

       Een barmsijsje  neemt het ervan in de

        'pindakaas voor de vogels pot', die dus

        kennelijk zijn, of  haar, voorkeur geniet

         boven de door mij met zoveel liefde en

      toewijding gebakken 'brood-voor-de-

         vogels-plak' die eronder hangt.

VERSCHOTEN TUIN

In míjn tuin ...

… keek ik al in de zomer uit op herfstig verkleurde bomen en dat is toch wel een bijzonder en nieuw fenomeen. Want bij ‘herfst’ denk je aan koud en nat, vooral ook heel nat. Maar de afgelopen zomer was heet en droog. Kennelijk hebben bladeren maar één mogelijkheid om hun ongenoegen kenbaar te maken: van kleur verschieten en indrogen. Ze zijn nog wel braaf aan hun takken blijven hangen, tót het klokje van de herfst luidde.

Wég met de brandende zon, de koude biertjes, de frisse salades, de bepaald niet suikervrije ijsjes en de lome tegenzin in een gezonde lange wandeling! Lekker in een warme jas de paden op, de lanen in! En sinds het alweer een tijdje normaal geregend heeft kan er op de valreep nog wel wat nieuws geplant worden. Zolang het niet vriest is alles nog mogelijk. Tussen stoep en heg ligt mijn ‘buitentuintje’: een strook die ik fleurig wil houden voor de passanten. Maar toen in de afgelopen zomer de fleur toch wat tegenviel ben ik er rigoureus aan de slag gegaan. Ook met het oog op weliswaar een mooi resultaat, maar zeker ook minder werk. Daar ben ik altijd voor te vinden. Voor een groene basis kon ik her en der in mijn tuin stukjes vetmuur (Sedum kamtschaticum) uitsteken en in de strook langs de stoep een nieuwe bestemming gegeven. De droge zomer bleek voor deze beplanting geen probleem, maar het heeft natuurlijk toch wat tijd nodig om helemaal dicht te groeien.

Oenothera, teunisbloem

De twee buxusstruikjes die er al stonden en die ik te hunner tijd in een leuk model wil knippen (nog even over nadenken) hebben de slag overleefd, net als een paar zaailingetjes van de teunisbloem (Oenothera). Wat heb ik deze plant gemist dit jaar. Zo ’s avonds tegen een uur of tien, als het begint te schemeren, opent de Oenothera zijn gele bloempjes, één voor één. Zachtjes draaien de dichtgevouwen bloemblaadjes open, in afwachting van de nachtvlinders die de bestuiving voor hun rekening nemen. Teunisbloemen geuren naar citroen en daar hoef je niet voor te bukken, want deze plant bloeit op neushoogte. Hopelijk staan ze er de volgende zomer weer, ook precies op de goede plek: vol in de zon.

Maar nu valt de schemering vroeg in, er waait een stevige wind en de van kleur verschoten bladeren in de bomen hebben al lang hun weg naar beneden gevonden. Het is herfst, het jaargetijde van de grote opruiming in mijn verschoten tuin.

RINKELBELLEN!

Heggenmussen

’t Is weer voorbij, die mooie zomer: op twee na de warmste sinds het begin van het vastleggen van meteorologische gegevens.

Nu de buitentemperatuur voor de rest van het jaar definitief beneden de 20℃ gedaald is maakt de tuin zich op voor de winter. En wij helpen een handje. Met een warme jas aan en een blik op het wolkendek (blijft het nog even droog?) brengen we de schoongemaakte tuinmeubelen onderdak of pakken ze in met een hoes en vegen we de laatste afgevallen bladeren op een hoop of tussen de planten. Dat laatste is het beste idee, gezien de voorspelling van sommige weerdeskundigen voor de komende winter: ijs- en ijskoud! Misschien wel de koudste winter in de afgelopen honderd jaar!

Ik kan me nog een winter halverwege de jaren ’50 herinneren waarin ik als peuter dik ingepakt op het ijs stond en we met de slee in mijn geboorteplaats Woerden onder de Parijse brug door konden. Dat was heel bijzonder want daar bevroor het water nooit. De Bilt telde die winter 61 vorstdagen, 11 ijsdagen en 1 zeer koude dag (!). Maar als koudste winter in ons land tot nu toe geldt die van 1963 en dat had niet zozeer met de temperatuur te maken, dat was niet de laagste, maar vooral met de duur van deze winter: bijna drie maanden onafgebroken vorst, waarbij het noordoosten ook nog onafgebroken onder een laag sneeuw lag. Dat hebben we sindsdien niet meer zo meegemaakt.

Maar misschien gaat het er deze winter dus van komen en een gewaarschuwd mens telt voor twee. Volgens Russische wetenschappers zijn we in een nieuwe klimaatcyclus beland: met een minder actieve zon en daardoor wereldwijd een kouder klimaat, ‘…vergelijkbaar met het verschijnsel in de jaren ’50 van de vorige eeuw’. Dús. Aangeraden wordt om alvast dikke winterjassen, mutsen en handschoenen aan te schaffen, zodat we straks niet achter het net vissen en zelf moeten gaan breien. Want in Rusland weten ze op dit gebied van wanten. O ja, wanten zijn warmer dan handschoenen: doe díe maar.

Ondertussen heb ik wel te doen met mijn tuinplantjes, die in de afgelopen zomer al zo op de proef gesteld zijn. Hoe komen ze zo goed mogelijk een strenge winter door? Veel planten regelen het zelf door hun bladeren af te stoten; die zullen nu geen vocht meer verdampen. Ze zijn wat je noemt ‘winterhard’. Maar voor de groenblijvers, de bladhoudende planten, ligt het anders, vooral als er sprake is van een langdurige vorstperiode. Zolang ze geen vocht uit de grond kunnen opnemen om het via de bladeren verdampte vocht aan te vullen dreigt uitdroging. Dan kunnen we hun groei en bloei in het voorjaar wel vergeten. Groenblijvers als rododendrons en struikklimop behoren wat dit betreft ook tot de risicogroep. Pak ze op tijd in met vliesdoek. Daarmee zijn ze niet alleen beschermd tegen vorst, maar ook tegen harde wind, hagel en schadelijke insecten. Dat zijn dus meerdere vliegen in één klap. Per aangebrachte laag, uiteraard vochtdoorlatend, schijnt het een paar graden verschil te maken voor de kou.

Buddleja, vlinderplant

Maar ook dierbare bladverliezende planten, zoals bijvoorbeeld vlinderstruiken, die je niet even naar binnen kunt halen, zijn te redden met vliesdoek. Dat mag er zo nodig best in twee lagen overheen: het is ademend materiaal. Bij een roos op stam moet het oculatiepunt, bovenaan de stam, beschermd worden. Bind er wat stro omheen. Na de kerst kun je daar ook een paar afgeknipte takken van de kerstboom voor gebruiken. Voor alle andere rozen geldt: even de voet van de struik aanaarden. Op tijd doen, want als de grond eenmaal bevroren is, wordt dat moeilijk. Ook na de kerst: drapeer de verlichting uit je kerstboom (als die niet vast aan de kunstboom meegeleverd is!) rond een gevoelige struik in de tuin. Stekker in het buitenstopcontact en de struik is beschermd tegen vorst.

Mijn cloche, voor ienieminiplantjes.

Planten van klein formaat zijn te redden onder een glazen ‘cloche’, of gewoon een augurkenpot. Bewaar er een paar. Potplanten die in principe vorstbestendig zijn en waar je  binnen geen ruimte voor hebt kun je uit de pot halen en in ‘bubbeltjesplastic’ gewikkeld weer terugzetten. Zorg wel voor een goede afwatering en zet ze zo mogelijk bij elkaar in een beschutte hoek van de tuin.

En nu heb ik wel genoeg bellen doen rinkelen; fijne kerstdagen en een groen 2019 gewenst!

Rinkelbelletje!

Mimi Prins

177

BLAD.2018-11

NOVEMBER/DECEMBER

TUINKALENDER

Sneeuwklokjes: tot ziens!

►Zolang het niet vriest kan de grond nog bewerkt worden.

► Het is ook een goed moment om de tuin te bemesten: voedingsstoffen voor een extra bescherming in de winter.

► Breng een laag compost aan rond kwetsbare planten.

► Stop bollen in de grond: sneeuwklokjes voor de overgang van winter naar voorjaar en ander bolgoed om de lente te vieren.

Gieters legen!

► Haal met een schepnet zoveel mogelijk algen en herfstblad uit de vijver.

► Met één of meer (tennis)ballen blijft het vijverwater in beweging, zodat het niet bevriest.

► Zet gieters ondersteboven en leeg regentonnen, zodat ze niet stuk vriezen. 

Gestoffeerde tuinstoel voor jezelf ...

► Haal kwetsbaar tuinmeubilair naar binnen of bescherm het met een hoes.


► Laat nog één stoel staan: voor de ‘zachte’ dagen.

►  Hark herfstbladeren van het gazon, maar loop niet over het gras als het gevroren heeft.

► Ruim in de storm afgebroken takken op: struikelobjecten.

en een onderkomen voor de vogels

► Maak ook in herfst en winter foto’s van de tuin: van de prachtige herfstkleuren naar het zwart/wit van de winter.

► Snoei druiven, kiwi’s en bramen tussen kerst en nieuwjaar.

► Voer de vogels.

► Heb je nog een sneeuwschuiver? Want het kan vriezen en dooien, maar ook sneeuwen.

► Een voorraadje zand is handig om bevroren voetpaden beloopbaar te maken.

► Ga naar de boekwinkel of de bibliotheek en haal tuinboeken in huis: het is nu tijd om over de tuin te lezen.

► Geniet van gezellige feestdagen en verheug je op het komende voorjaar: in 2019!

TUINFOTO’S