IN MÍJN TUIN ...

vrijdag 3 juli 2015

NIEUWE ARTIKELEN

NIEUWE ARTIKELEN VERSCHIJNEN OP

11 SEPTEMBER 2015

Clematis, ach, hoe heet je ook alweer? lijkt geprofiteerd te
hebben van de lange aanlooptijd in het koude voorjaar en
combineert nu mooi met de kamperfoelie.

Hier aanklikken: ALLE COLUMNS

Hier aanklikken: ALLE HEGGENMUSSEN

Hier aanklikken: ALLE TUINKALENDERS

Hier aanklikken: ALLE TUINFOTO'S
Hier aanklikken: ANDERE TUINEN

Al heel lang is bekend dat de jonge twijgen van Taxus baccata een stof bevatten, baccatine, die een belangrijke grondstof is voor kankerbestrijdende geneesmiddelen. Bij 50% van de chemotherapieën wordt gekozen voor geneesmiddelen op basis van Taxus.

Stichting Vergroot de Hoop heeft op 15 juni jl. een actie gelanceerd: ‘Vergroot de Hoop, verklein de kanker’. Tot en met 31 augustus wordt landelijk taxussnoeisel ingezameld. De gemeente Ten Boer draagt bij aan deze actie door het eigen taxus-snoeisel in deze periode te verzamelen en roept de inwoners van de gemeente op om ook mee te doen.

‘Vergroot de Hoop’ heeft inzamelbakken van 1 m³ ter beschikking gesteld en brengt het snoeisel naar locaties waar het verwerkt wordt. Per volle bak ontvangt de gemeente € 50,- van deze stichting.

Er moet wel zorgvuldig en schoon gesnoeid worden. Alleen eenjarige scheuten van de taxus zijn geschikt voor dit doel. Takken mogen niet langer zijn dan 30 cm en niet dikker dan 0,5 cm. Al het andere materiaal, zoals dikke takken zonder naalden, complete struiken of snoeisel dat vervuild is met bladeren, aarde, gras of iets dergelijks, is onbruikbaar. Alleen jonge scheuten dus!

Wie taxus-snoeisel inlevert mag zijn voorkeur aangeven voor een kanker gerelateerd doel. Aan het eind van de actie maakt de gemeente Ten Boer het ingezamelde bedrag over aan het doel met de meeste stemmen.

De speciale afvalbakken voor de taxus-snoeisels staan tot en met 31 augustus op twee plekken:

- Gemeentewerf Ten Boer (Boltweg 1, Ten Boer), op werkdagen van 09:45 tot 10:00 uur en van 12:00 tot 12:30 uur of op afspraak.

- Afvalbrengstation Woldjerspoor (Duinkerkenstraat 99, Groningen), maandag t/m vrijdag van 8.00 tot 16.30 uur en op zaterdag van 11.00 tot 16.00 uur.

Taxus wordt in het groeiseizoen tweemaal gesnoeid: in juni (begin juli kan ook nog!) en nog een keer in augustus/september. Augustus dus! Meteen na het snoeien bemesten, bijvoorbeeld met Hagen-AZ van Ecostyle.

Dan kan er volgend jaar opnieuw taxus-snoeisel worden ingezameld voor kankerbestrijdende geneesmiddelen!

Juli 2015

KRUIDJE-ROER-ME-NIET

In míjn tuin ...

... zijn alle planten geëmancipeerd: mannelijk, vrouwelijk, of allebei tegelijk, groeien er vrolijk door elkaar en allemaal hebben ze het op hun eigen plek voor het zeggen. Voor ons is het alleen bij vruchtbomen en -struiken interessant om te weten of een plant eenhuizig is of tweehuizig. In het laatste geval heb je zowel een mannelijk als een vrouwelijk exemplaar nodig. De planten zelf maken zich er niet druk over: het summum van emancipatie!

Wijzelf zijn nog niet zover, dacht ik laatst onder het strijken van alweer zes overhemden en drie broeken. Er zit veel strijkwerk in een man. Maar mijn poging om de mijne dat op een strijkplank in praktijk te laten brengen is jammerlijk mislukt: geen aanleg. Ooit gooide mijn broer schone zakdoeken ongestreken in de kast en mijn zoon trok de T-shirts rechtstreeks uit de droger. Gelukkig kan mijn man lekker koken en daarom heb ik, geëvrouwcipeerd als ik ben, besloten strijkplank en snijplank tegen elkaar weg te strepen: probleem opgelost! Creatief omgaan met emanciperen heet dat.

Mimosa pudica - kruidje-roer-me-niet!

Er is trouwens in veel landen emancipatorisch nog een lange weg te gaan, van twee kanten!

Onlangs maakte biochemicus Tim Hunt (72), hoogleraar aan het University College London én Nobelprijswinnaar, grapjes over het samenwerken met vrouwelijke laboratoriummedewerkers: “Je wordt verliefd op ze, of zij op jou, en bij kritiek barsten ze in tranen uit!” De professor en kennelijke anti-emancipist werd op staande voet ontslagen! Hoe droevig is het gesteld met onze emancipatie, meisjes, dat een man om zoiets, niet meer dan een faux pas, zijn alom gewaardeerde werk niet meer mag doen?! Daar trekt een geëmancipeerde vrouw zich toch niets van aan! Vooroordelen (en grappen) over mannen liggen net zo goed voor het oprapen: ‘Waaraan merk je dat een man plannen heeft voor de toekomst? Hij haalt twéé kratten bier in plaats van één.’ En bij huishoudelijke klussen slaan ze de helft over. Verder kunnen mannen maar één ding tegelijk, vrouwen veel meer. (Dat klopt trouwens!) En ze zouden betere chauffeurs zijn. Mwah!

O, oeps, word ik nu als columnist ontslagen: wegens discriminatie van mannen?!

Mannen aller landen, verenigt u en kom ook op voor emancipatie! Wees gewoon wie je bent (een vent, met alle beperkingen van dien!) en weet: een geëmancipeerd mens kan een stootje hebben!

Het zal nog veel voeten in de aarde hebben, voor we zo geëmancipeerd zijn als onze planten. Mimosa pudica ofwel Kruidje-roer-me-niet, (ook wel: lichtgeraakt, snel geïrriteerd persoon) is er overigens niet bij, in mijn tuin!

Juli 2015

BUURCONTACT OP DE STOEP!

Heggenmussen

Onlangs verscheen een fraai boek: De Stoep, met als ondertitel ‘ontmoetingen tussen huis en straat’. Ik heb het direct aangeschaft: nieuwsgierig naar de vele foto’s en het verhaal over de rol van groene stoepen in de contacten tussen buurtbewoners. De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik met lezen nog niet ver gekomen ben. Het is een wetenschappelijk georiënteerd boek, met onder andere een ruimtelijke analyse van de 6.231(!) straten van Rotterdam. En daar is in veel opzichten veel over op te merken! Maar ook stoeptuinen in Antwerpen, Hamburg, Bremen en Londen komen voorbij.

Onderzocht werd, onder andere, het effect van groen op de stoep: voor de beleving van een straat én het effect op het contact tussen de bewoners. De eindconclusie is positief. Want behalve planten worden er ook bankjes en stoelen neergezet, waarop het gezellig babbelen is met buren en voorbijgangers. De mensen leren elkaar beter kennen en weten zo wie er ‘vreemd’ is in de buurt, wat het gevoel van veiligheid vergroot. ‘Gluren bij de buren’ wordt door de beplanting tegengegaan, wat gunstig is voor het gevoel van privacy.

Maar wie denkt dat tuinieren altíjd tot verbroedering leidt, heeft het mis. Dat blijkt uit het onderzoek van Esther Veen, die op 15 juni jl. in Wageningen promoveerde op haar onderzoek naar (verwachte) betere relaties tussen mensen in ‘buurtmoestuinen’. Ook hier ontstaan groepen: sociale structuren worden niet gemakkelijk doorbroken en net als in het ‘echte leven’ ontstaan ook hier problemen. Wel bleek uit het onderzoek dat buurtbewoners elkaar beter leren kennen en makkelijker bij elkaar aankloppen voor hulp. Maar vriendschappen of contacten buiten de tuin kwamen eigenlijk niet voor.

Alcea - stokroos

Klimop bloeit óók!

Een bijtje op de geranium

Rosa Sander's White

Clematis Negritjanka met
(vaste) witte lathyrus

Tot zover de wetenschap! In ons landelijk gebied zijn veel huizen voorzien van voortuinen, die gelukkig in de meeste gevallen nog als tuin worden ingericht en gebruikt. Maar in de oude dorpskernen treffen we ook vaak pittoreske straatjes aan, met echt geen ruimte voor een voortuintje. Papavertjes willen wel kiemen in de voeg tussen huis en stoep. Als er iets meer ruimte is, één stoeptegel eruit, zijn stokrozen, van wit tot zwart met daar tussenin geel, rood en roze, prachtige stoepbewoners. Ze heten tweejarig, maar dat valt reuze mee. De stokrozen in mijn ‘buitentuintje’ langs de stoep bloeien daar al járen. En ook in wisselende kleuren, dankzij de bestuiving door bijen en hommels. Wat je op statige boerderijen nog wel eens ziet, kan ook op kleinere gevels: (geurende!) klimrozen rond alle ramen! Ga eens kijken bij ‘De Beemd’ in Warffum: daar vind je een geweldig assortiment aan rozen. Ik ben er ooit vertrokken met rosa ‘Sander’s White’, een indrukwekkende rambler boven ons vlonderterras. Klimroos ‘Albéric Barbier’ kocht ik bij De Kleine Plantage in Eenrum, net als ‘Mme. Alfred Carrière’, met een voorspoedige loopbaan boven ons pergolaterrasje. Maar vergeet clematis niet: op zichzelf al mooi, met verschillende bloeitijden, en ook goed te combineren met klimrozen of lathyrus (de eenjarige geurt, de vaste niet). Een gevel op het zuiden is ideaal voor een druivenstok: mooi blad, ook in de herfst, en natuurlijk het feestje van de druivenoogst. Voor een groene gevel in zomer én winter komt klimop in aanmerking; wel regelmatig snoeien en weghouden bij kozijnen.

In zo’n pittoresk straatje zíe je niet alleen schoonheid, je vóelt het ook. Klapstoeltjes erbij: buurcontact op de stoep!

Juli 2015

TUINKALENDER JULI/AUGUSTUS

TUINKALENDER

Rosa Mme. Alfred Carrière

► Na de eerste grote groeispurt mag de tuin nu nog wel een keer bemest worden.

► Geef uitgebloeide rozen speciale rozenmest; bij droog weer vloeibare rozenmest.

► De struikrozen mogen nu gesnoeid worden. Uitgebloeide zijloten een stukje inkorten tot op een naar buiten gericht oog of een zijscheut.

► Ook klim- en ramblerrozen kunnen na de bloei teruggeknipt worden. Handschoenen aan!

Druiven plukken aan
het eind van de zomer

► Mijn druiven snoei ik terug op één blad voorbij de druiventros en ook niet dragende ‘takken’ worden ingekort. Per tak houd ik één tros aan, maar twee kan ook.

► Knip uitgebloeide geraniums, dus niet de pelargoniums!, terug voor een tweede bloei, met nóg een keer stuifmeel voor bijen en hommels.

► Uitgebloeide heesters, zoals bijvoorbeeld jasmijn, snoeien: knip de helft van de uitgebloeide takken helemaal weg voor meer licht in de struik.

Ook het 'terugzetten' van
een haag is soms nuttig

► Met een compostvat binnen handbereik duurt het veel langer tot de groene afvalbak vol is en je houdt er ook nog compost aan over!

► Plant nu de bollen die in de herfst bloeien, bijvoorbeeld nerine en herfsttijloos. Bedenk wel dat herfsttijloos na de bloei tamelijk fors blad produceert, wat pas ver in het voorjaar weggehaald kan worden.

► Geef in droge periodes op tijd water - vang dat in natte periodes op in een regenton!

► Laat de tuin netjes achter als je op vakantie gaat en maak het voor de tuinoppas gemakkelijk om zo nodig water te geven.

Meer mogelijkheden met
taxussnoeisel!

► Houd hagen mooi in vorm met regelmatige snoeibeurten. Taxus en hulst eind augustus, begin september nóg een keer snoeien. Zie voor de taxus het artikel ‘Taxus tegen kanker’!

► Elke tegel die vervangen wordt door een plant is er één!

► Voor een verbod op het gebruik van Roundup zullen we nog even geduld moeten hebben: dat moet op Europees niveau geregeld worden. Regel het zelf: zónder Roundup!

► Een fijne vakantie voor iedereen! En als het regent kun je al mijn tuinartikelen nog eens nalezen op www.mimi_inmijntuin.blogspot.com

Juli 2015

TUINFOTO'S JUNI 2015

TUINFOTO’S

1 juni 2015: koren- en koekoeksbloemen

De heg langs het 'buitentuintje' is drastisch
teruggezet - komt helemaal goed!

Wat staat het weer vol

7 juni 2015: Clematis anonymus

13 juni 2015, 6.31 uur: de morgenstond heeft goud in de mond

14 juni 2015: een nieuwe boom!
Crataegus lavallei 'Carrierei'

17 juni 2015: Rosa Albéric Barbier loopt geel uit en
kleurt dan naar wit

In het moestuintje zet de spruitkool
zijn beste beentje voor - wel groot
blad voor die kleine spruitjes

Deze schaduwhoek heeft het helemaal: van de bladvormen!

Kijk toch hoe weelderig de pergola begroeid is,
met rosa Albéric Barbier!

En zó is de laurier hersteld, nadat we al het blad
hebben geplukt in verband met 'hagelschot'!
Ook nieuw blad vertoont weer de symptomen,
maar voorlopig is dit meegenomen.

Daar komen de Groninger kroontjes weer!

En de zadelzwam is nog steeds niet klaar met het stronkje in de voortuin

Mme. Alfred Carrière bloeit prachtig! Aan het eind van de maand
is ze helaas uitgebloeid en moet ze flink worden teruggesnoeid.
En nu maar hopen dat het 'doorbloeiend' in de catalogus klopt ...

Paarsrode geluksklaver en roze anjertjes wachten op het blauw
van campanula

terwijl de klaver ondertussen flirt met de paars aanlopende sedum!

Mijn taxus is heb ik helaas al gesnoeid, wanneer de actie
voor het kankermedicijn bekend wordt. De actie duurt tot
en met 31 augustus. Eind augustus kan taxus nog een keer
gesnoeid worden en dan doe ik mee!
Zie het artikel 'Taxus tegen kanker'

20 juni 2015: De bijen van mijn buurman zijn gaan zwermen.
Uiteindelijk verzamelden ze zich rond hun koningin in de
rododendron van mijn andere buurman. Een indrukwekkend schouwspel,
wat gelukkig goed eindigde: terug in hun bijenkast!

vrijdag 5 juni 2015

NIEUWE ARTIKELEN

NIEUWE ARTIKELEN VERSCHIJNEN OP

3 JULI 2015

De eerste roos op het pergolaatje is open! De andere zullen
spoedig volgen - dat kunnen we wel overlaten aan Mme.
Alfred Carrière, die haar naam alle eer aandoet!

Hier aanklikken: ALLE COLUMNS

Hier aanklikken: ALLE HEGGENMUSSEN

Hier aanklikken: ALLE TUINKALENDERS

Hier aanklikken: ALLE TUINFOTO'S
Hier aanklikken: ANDERE TUINEN

VOOR EEN PRIKKIE

In míjn tuin ...

... zie ik ’s avonds wel eens een egeltje passeren. Laatst ook weer, zo tegen een uur of negen. Daar kwam hij aangetrippeld, op hoge beentjes. Die had ik nog nooit gezien, die beentjes; meestal verplaatst een egeltje zich laag boven de grond: met gebogen pootjes. Ze zijn wel tien centimeter lang!

Jeuk!

Mijn man was het eerst bij het fototoestel, maar zoveel haast was er nou ook weer niet, want om de paar stapjes bleef prikkebeentje staan om zich met een achterpootje eens flink te krabben. Voor zover dat mogelijk is met zo’n dikke bos prikkers op je lijf: ergens tussen de vijf- en achtduizend! Het arme beestje zat natuurlijk onder de vlooien en ik had echt met hem te doen. Maar ja, een close-up van ‘natuur in mijn tuin’ gaat soms even voor en toen het geteisterde stekelbeestje om de hoek verdween, griste ik toch de camera mee, naar buiten. Daar schoof hij onder de klimop langs de muur en verschanste zich achter de varens: een knapperd die dáár nog een foto van kan maken. Foto’s van egeltjes zijn er genoeg, maar niet van je ‘eigen’ egel natuurlijk. Dus nu heb ik ook een paar duistere foto’s van ons Prikkie.

Op weg naar een goed heenkomen ...

Ja, een naam moet hij dan óók hebben. Maar echt van ons is hij natuurlijk niet.

Overdag hoor ik buiten soms ineens een luid gesnurk en gesnuif in de tuin van de achterbuurman. Ook al weet ik dan niet zeker of buurman thuis is, ik begrijp onmiddellijk dat het Prikkie is, die hier in de buurt van meerdere walletjes eet, nou ja, zijn territorium heeft. In wijken met veel tuinen kan dat vijf tot tien hectare zijn. In open grasland loopt het op tot wel dertig hectare. Ach, die beentjes ...

Verder dacht ik altijd dat slakken zijn hoofdmenu waren, maar dat is gewoon mijn wens, die de vader van mijn gedachten is. Egels eten wat hen voor het snuitje komt: in het voorjaar vooral rupsen, kevers en regenwormen. Die wormen, maar ook andere ‘prooidieren’ kan hij onder de grond horen kruipen! En daar komt zijn uitstekende reukzin nog eens bij: tot drie centimeter onder de aarde ruikt hij insecten! Pas in de zomer verschijnen de slakken op zijn menu en hoewel hij tandjes heeft, verkiest hij kleine slakken die hij in één keer kan doorslikken. Ja hoor eens!

Maar toch is het leuk, zo’n egeltje: vermaak voor een Prikkie, bij ons in de tuin!

Juni 2015

ONTDEK DE HEG!

Heggenmussen

In een boekwinkeltje in het Deense Horsens vond ik vorig jaar het boek ‘Discovering Hedgerows’, (Hagen ontdekken), behorend bij een gelijknamige serie die vanaf april 1982 werd uitgezonden op BBC2. Voorin is een ex libris geplakt, een eigendomsmerkje, door Nina Roberts, die het boek op 26 februari 1984 als verjaardagscadeau kreeg van haar Daddy, with love.

Alle maanden worden besproken. Het begint met een gedicht en een prachtige tekening in ‘full colour’ van de planten die per maand onder en in een haag te vinden zijn en eindigt met toepasselijke recepten!

Met de intrede van de landbouw werden in heel Europa heggen en houtwallen aangelegd. Naar schatting ging het in ons land ruim honderd jaar geleden om zo’n 250.000 kilometer! Vanaf 1960 zijn die echter massaal gerooid dan wel verwaarloosd. In samenwerking met de Stichting Heg&Landschap is Staatsbosbeheer begonnen met een herstelproject. Het vakkundig vlechten en snoeien is daarvan onderdeel, waarmee weer mooie en natuurrijke heggen zullen ontstaan. Wie weet, kunnen wij in de toekomst dan net als de Engelsen die hagen ontdekken, met al het moois dat erin wil groeien.

In juni is dat volgens mijn boek smeerwortel (Symphytum), vlier (Sambucus), hondsroos (Rosa canina), bosroos (Rosa arvensis), gamander (Veronica chamaedrys) en vogelwikke (Vicia cracca). Maar zolang Nederland nog niet is voorzien van 250.000 kilometer aan hagen, kunnen we deze planten ook zelf naar believen in onze heggen onderbrengen.

Symphytum, smeerwortel

De Latijnse naam voor smeerwortel ‘Symphytum’ is afgeleid van het Griekse ‘symphyein’ wat samengroeien betekent. De witte gomachtige vloeistof uit de wortels werd dan ook gebruikt bij botbreuken. Symphytum bloeit met paarse, roze of witte bloemen die in trosjes bij elkaar hangen. Ook slimme hommels weten deze plant te vinden: ze bijten een gaatje in de achterkant van de bloem, waardoor ze de nectar kunnen opzuigen.

Vlier is een aardige struik of kleine boom met tuilen witte tot crèmekleurige bloemen, die door een beslagje gehaald en gefrituurd kunnen worden. De tuilen die achterblijven worden bessen: vlierbessensap of -jam.

De hondsroos, Rosa canina, bloeit met witte tot roze bloemen, die behalve door bijen ook door andere insecten bestoven worden. De bottels zijn flesvormig en oranje tot rood. In de wintermaanden voer voor koperwiek en kramsvogel. En voor ons: vitaminenrijke jam!

De bosroos, Rosa arvensis, komt in ons land in het wild alleen voor in Zuid Limburg. Onze ramblerrozen zijn verkregen door veredeling uit deze rozen. De bosroos kan een hoogte bereiken van een halve meter tot twee meter. Waar takken de grond raken zullen ze gemakkelijk wortelen. Hij bloeit mooi met witte bloemen en draagt vanaf augustus rode rozenbottels, rond, maar ook langwerpig.

Gamander ofwel gewone ereprijs, Veronica chamaedrys, heeft azuurblauwe bloemen van 1 tot 1,5 cm groot. Bij veel regen en harde wind gaan ze dicht. De plant zelf is 10 tot 40 cm hoog. Vliegen, de honingbij, maar ook kevers halen hier stuifmeel en nectar.

Vogelwikke stamt uit de vlinderbloemenfamilie en rankt tot 2 m hoog met paarsviolette trossen bloempjes (tien tot dertig per tros!): een aanwinst voor de heg!

Tot slot een recept voor Herb Dip, Kruidendip. Voeg toe aan 75 ml zure room: 8 sprieten gehakte bieslook, 8 stengels Sanguisorba minor, kleine pimpernel, 2 topscheuten van wilde munt en 1 jong blaadje boerenwormkruid. Naar smaak peper en zout toevoegen en serveren met chips.

Liefst bij een picknick onder de heg!

Bieslook!

Juni 2015

TUINKALENDER JUNI

TUINKALENDER

Witte phloxen

► Knip voor een stevige plant de toppen uit de nieuwe scheuten van de vlinderstruik, Buddleja.

► Als je bij phloxen de stengels om en om halveert, krijg je stevige planten én een langere bloeiperiode.

► Uitgebloeide struiken als forsythia en jasmijn kunnen zo nodig licht gesnoeid worden.

Egel in je tuin!

► Riddersporen, margrieten en kattenkruid (Nepeta) terugknippen voor een tweede bloei.

► In een dicht begroeide tuin heb je weinig last van onkruid - maar des te meer van slakken.

► Ruim dan lelijk blad en uitgebloeide bloemen regelmatig op en gebruik slakkenkorrels van Ecostyle.

► Lok een egel naar je tuin: nooit met melk; hooguit wat water. En met liefst kleine(!) naaktslakken.

Alliums

► Geef potplanten wekelijks mest en dagelijks water; regenwater druipt via het blad vooral langs de pot.

► Nog een open plek in de tuin? Plant bijen- en vlinderplanten zoals ezelsoor (Stachys byzantina), ereprijs (Veronica longifolia), tijm, origanum, herfstasters, dropplant (Agastache), sieruien (Alliums), pimpernel (Sanguisorba) en vrouwenmantel (Alchemilla mollis).

► Een regenton helpt tegen overbelasting van het riool en het water voor je planten is gratis.

Sanguisorba: pimpernel

► Minder tegels: dat helpt ook.

► Want ‘verbeter de wereld’ begint in je tuin!

► En op donderdag 4 juni jl. hopelijk in de Tweede Kamer: debat met staatssecretarissen Mansveld en Dijksma over maatregelen tégen glyfosaat (Roundup) en neonicotinoïden!

Juni 2015