Heggenmussen
Wat
krijgen we nú: voetbal, play-offs? Nee hoor, er zijn meer ontmoetingen met onze
overzeese buren, om het woord confrontaties even niet te gebruiken. Met voetbal
ben ik niet zo bekend, maar op dat gebied zijn de spelregels wereldwijd
dezelfde. Nee, mijn favoriete tv-programma is Gardener’s World, vrijdagavond op
BBC2. En hoewel je het aan presentator Monty Don niet zo merkt, zijn er toch
veel verschillen met onze Hollandse manier van tuinieren.
 |
White Garden
Sissinghurst |
 |
| 'Primula'. |
 |
| Ofwel 'Primrose'! |
Engelsen kijken al sinds mensenheugenis naar tuinprogramma’s, organiseren tuinwedstrijden, leggen complete verzamelingen aan van één soort (weet je wel hoeveel verschillende primula’s er zijn?!), kunnen als geen ander een gazon aanleggen als een biljartlaken, zijn meesters in het kruisen van variëteiten en altijd trots op hun eindresultaat. Door het hele land zijn bijzondere tuinen te bezichtigen, denk aan de wereldberoemde witte tuin in Sissinghurst, en in vrijwel alle categorieën worden wedstrijden gehouden: de mooiste tuin, de grootste cactus, de meest bijzondere verzameling, noem maar op en heel Engeland doet mee!
Jaarlijks
hoogtepunt is in mei de Chelsea Flower Show in Londen, een ongekend spektakel, uniek
in de wereld, waar in vijf dagen zo’n 150.000 bezoekers passeren, waaronder Her
Royal Majesty. In 1913 werd de show voor het eerst georganiseerd: door de RHS,
de Royal Horticultural Society, die zelf dateert uit 1804(!), op het terrein
van het Royal Hospital Chelsea in Londen. Tegenwoordig beslaat het paviljoen
een kleine 12.000 m²: ruim genoeg voor bijvoorbeeld 500 bussen. Dit jaar was
het prachtig weer, maar in Engeland kan het ook flink regenen. Dan schiet de
Engelse humor te hulp: een exposant noemde het ooit ‘The Chelsea Shower Flow’. Opmerkelijk,
maar ook veelzeggend voor een evenement dat al meer dan honderd jaar bestaat,
zijn de drie deelnemende firma’s die al present waren bij de allereerste show
in 1913: still going strong!
In
1927 werd campagne gevoerd om buitenlandse deelnemers, concurrenten voor de
Britse firma’s, niet meer toe te laten, maar onder het motto ‘tuinbouw heeft
met nationaliteit niets te maken’ bleef alles tot op de dag van vandaag bij het
oude. Dit jaar ging een van de prijzen zelfs naar een Nederlandse inzending!
Voor
de deelnemers zijn prijzen te winnen in diverse categorieën. Ieder heeft zijn
best gedaan om met een totaal nieuw ontwerp te komen, een volkomen nieuwe
tuinbeleving, en dat gaat natuurlijk ver uit boven de gemiddelde
huis-tuin-en-keuken-tuin. Elke deelnemer heeft dezelfde oppervlakte tot zijn
beschikking: daar moet het gebeuren. Na meer dan 100 jaar en met 300 deelnemers
is het niet eenvoudig om met een origineel en prijswinnend tuinontwerp te
komen. Van menig ontwerp kun je je dan ook afvragen hoe toepasbaar het is in de
praktijk.
 |
| Valeriaan |
 |
| Symphytum, rood |
 |
| Symphytum, (smeerwortel) wit |
Wat dat betreft is de Nederlandse inzending een geslaagde uitzondering. Het was voor kunstenares Claudy Jongstra de eerste keer dat ze een ontwerp maakte voor de Chelsea Flower Show: ‘Farm of the World’, een verfplantentuin. Voor de praktische uitvoering werkte ze samen met tuinarchitect Stefan Jaspers, die zich laat inspireren door de in 2008 overleden Henk Gerritsen, ontwerper van de Prionatuinen in Schuinesloot. Claudy Jongstra maakt kunstwerken in wol, van haar eigen schapen. De verf maakt ze van
zelfgekweekte planten als brandnetels, smeerwortel en valeriaan. Voor de
showtuin is gebruik gemaakt van dertien verschillende ‘verf’planten, waaronder
dus die brandnetels: een nieuwe benadering! Engeland gaat met deze erkenning overzee!
En wij in 2018 naar Leeuwarden: om daar de verfplantentuin ‘live’ te zien!
Juni 2016
